بقایی افشا کرد: توافق موقت، یک سراب خطرناک و بیاساس!
دیپلماسی هستهای ایران، محور روابط بینالملل و امنیت منطقه است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه چهارم اسفندماه در نشست خبری هفتگی خود به تشریح آخرین تحولات سیاست خارجی کشور پرداخت و به سوالات اصحاب رسانه پاسخ داد. وی بر رویکرد نتیجهمحور ایران در مذاکرات هستهای تأکید کرد و ابعاد مختلف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را تبیین نمود.
مذاکرات هستهای و رد توافق موقت
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره متن پیشنهادی ایران برای دور بعدی مذاکرات و احتمال توافق موقت، اظهار داشت: "گمانهزنیها درباره مذاکرات زیاد است و هیچکدام قابل تأیید نیست. جزئیات هر روند مذاکراتی در اتاق مذاکرات مورد بحث قرار میگیرد و توافق موقت هیچ مبنایی ندارد." بقایی افزود که تدوین متن مذاکراتی یک کار مشترک است و ایران دیدگاههای خود را در خصوص پایان تحریمهای ظالمانه و مباحث هستهای تدوین میکند. وی ابراز امیدواری کرد که دور بعدی مذاکرات ظرف دو سه روز آینده برگزار شود و خاطرنشان کرد که ایران از دیدگاه آمریکا نیز به خوبی مطلع است.
اصرار بر مسیر دیپلماتیک و رد مطالبات یکجانبه
بقایی در واکنش به اظهارات و ادعاهای مقامات خارجی علیه ایران، تأکید کرد که ایران در پیگیری مسیر دیپلماتیک جدی و مصمم است، زیرا به حقانیت دیدگاه خود اطمینان دارد. وی افزود: "هیچ مذاکرهای که هدفش وادار کردن به پذیرشهای یکسویه باشد، قطعاً به نتیجه نمیرسد." سخنگوی دستگاه دیپلماسی، قضاوت درباره رویکرد مذاکراتی ایران و آمریکا را به مردم فهیم ایران سپرد و بیان داشت که مادامی که روند مذاکرات به نتیجه منجر شود، ایران آن را با تکیه بر مطالبات محکم خود ادامه خواهد داد.
همکاری با آژانس و بازدید از تأسیسات
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اظهارات مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بازدید از تأسیسات هستهای ایران گفت که ایران پیششرطی برای بازدید آژانس ندارد و بحث همکاری با آژانس متفاوت است. وی اشاره کرد که موضوع بازدید از تأسیسات آسیبدیده متفاوت است، زیرا هنوز شیوهای برای بازرسی آن وجود ندارد.
واکنش به اخبار منطقهای و بینالمللی
بقایی در واکنش به خبر سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی به عمان اظهار بیاطلاعی کرد و خواستار راستیآزمایی این خبر شد.
وی در خصوص واکنش ایران به تصمیم اتحادیه اروپا مبنی بر تروریستی اعلام کردن نیروهای مسلح ایران، این اقدام را خلاف اصول و قواعد بنیادین حقوق بینالملل و ناموجه دانست. سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد که برچسب زدن به نیروهای رسمی یک کشور تحت هیچ شرایطی مجاز نیست و پاسخ ایران در تقابل با این اقدام خواهد بود. او هشدار داد که از این پس نیروهای اروپایی در منطقه به نحو دیگری دیده خواهند شد و پیامدهای تروریستی بودن آنها اعمال میشود.
بقایی درباره پیشنهاد ایران در جلسه خلع سلاح هستهای در ژنو، این پیشنهاد را مطالبهای عمومی برای اجرای مفاد معاهده منع اشاعه و در راستای تحقق خلع سلاح هستهای دانست که از دههها پیش مطرح بوده است.
عدم پذیرش "تسلیم" در برابر زیادهخواهی
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اطمینان ایران برای ایستادگی مقابل زیادهخواهی آمریکا گفت: "این اطمینان از حقانیت خودمان و تاریخ و فرهنگ ایران است. واژه تسلیم برای ما پذیرفتنی نیست." وی افزود که منش و کنش ایرانیها نشان داده است که با تسلیم میانهای ندارند و از لحاظ حقوق بینالملل نیز صحبت از تسلیم با همه اصول و قواعد بینالمللی نادرست است، زیرا کشورها عضویت برابر در سازمان ملل دارند و هر تعاملی باید بر اساس پذیرش حاکمیت دولتها انجام شود.
هماهنگی در پرونده هستهای و پروتکل الحاقی
بقایی درباره ادعاهای پیرامون تقابل وزارت خارجه و شورای عالی امنیت ملی در موضوع مذاکرات، تصریح کرد: "ما در رابطه با موضوع هستهای بر اساس تصمیمهایی که در شورای عالی امنیت ملی اتخاذ میشود، عمل میکنیم. همه دستگاههای ذیربط در این روند مشارکت دارند و دیدگاههای خود را بیان میکنند و در نهایت در شورای عالی امنیت ملی تصمیم گرفته میشود."
وی در پاسخ به سوالی درباره اظهارات مقامات ایرانی برای پذیرش پروتکل الحاقی گفت: "پروتکل الحاقی را به صورت داوطلبانه در زمان اجرای برجام عمل کردیم و چنین تصمیم داوطلبانهای منوط به مابهازاها در مبحث رفع تحریمهاست. این موضوع مسبوق به سابقه است و ابزاری برای اطمینانبخشی نسبت به برنامه صلحآمیز هستهای ایران محسوب میشود."
پرهیز از مذاکرات فرسایشی
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در واکنش به ادعاها مبنی بر طولانی کردن مذاکرات از سوی ایران، این ادعاها را بیاساس خواند و گفت: "ما بارها اعلام کردهایم برای به نتیجه رسیدن مذاکرات، آماده هفتهها مذاکره بدون توقف هستیم. اینکه مذاکرات هر ۱۰ روز یک بار برگزار میشود، گزینه مطلوب ما نیست. مذاکراتی برای ما سودمند است که منتج به نتیجه شود و عقل حکم میکند هر چه زودتر برای دفع تحریمها اقدام کنیم."
رویکرد ایران در قبال تحولات منطقهای
بقایی در خصوص به رسمیت شناختن طالبان در افغانستان گفت: "روابط ما با افغانستان بر اساس احترام متقابل است و نگرانیهای مشترکی از جمله ناامنی، آب و مواد مخدر داریم که باید در مورد آنها اقدام کنیم. تماسها در سطح خوبی ادامه دارد، اما بحث شناسایی یک موضوع سیاسی و حاکمیتی است که هر زمان به نتیجه برسد، اعلام خواهد شد."
وی در واکنش به اظهارات مقامات رژیم صهیونیستی مبنی بر مقابله با محور مقاومت، گفت: "شتر در خواب بیند پنبهدانه. برای اسرائیل تفاوتی بین شیعه و سنی، عرب و عجم وجود ندارد و هدفشان تسلط بر کل منطقه است. چنین گفتههایی بیش از پیش دوستان ما در منطقه را به این نتیجه میرساند که خطر فوری، رژیم صهیونیستی است و نیاز به همکاری بیشتر منطقهای وجود دارد."
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به اظهارات مقامات ایرانی مبنی بر امکان دستیابی به توافقی بهتر از برجام، تأکید کرد که وظیفه دستگاه دیپلماسی تأمین حقوق ملت ایران است. وی افزود: "ما تفاهمی را میپذیریم که شاخصه تأمین حقوق ایران را در خود داشته باشد؛ هم در بحث هستهای و هم رفع تحریمها. مهم این است که طرف مقابل به این جمعبندی برسد که برنامه هستهای ایران صلحآمیز است. این اعتمادسازی کاملاً در دسترس است، چون هیچ انحرافی در برنامه ما دیده نشده است."
بقایی درباره رویکرد جدید ایران برای کنار گذاشتن اروپا از مذاکرات گفت که ایران بر پیشبرد منافع ملی متمرکز است و در حوزههای مختلف بر این اساس فکر میکند تا حواسش به جای دیگر پرت نشود.
مسئولیتپذیری آمریکا در قبال تحریمها و تهدیدات
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره تحریمهای آمریکا علیه ایران اظهار داشت: "هدف از اعمال تحریمها فشار بر شهروندان ایرانی است تا فشار را احساس کنند و علیه دولت اعتراض کنند. این اعترافها بر مسئولیت آمریکا در همه سطوح تأکید دارد و مسئولیت آمریکا به خاطر جنایاتشان هیچوقت پایان پیدا نمیکند."
وی در واکنش به نگرانی از فرار عناصر گروه تروریستی داعش به عراق، گفت: "این موضوع مهم است. ایران تجربه سخت مقابله با تروریسم داعش را داشته و هزینه سنگینی پرداخت کرده است. طبیعی است که ایران نسبت به هر تحولی که میتواند زمینهساز رشد تروریسم در منطقه شود، نگران است. ما نگرانی خود را به دوستان عراقی منعکس کردهایم و قطعاً خود عراقیها نیز نسبت به خطرات این موضوع آگاه هستند."
بقایی در واکنش به تهدیدات آمریکا علیه ایران در خلال مذاکرات گفت: "نیروهای ما با چشمانی باز ۲۴ ساعته برای دفاع از کیان ایران آماده هستند. وظیفه وزارت خارجه دیپلماسی است و در این دو دوره مذاکرات بر منافع و حقوق ایران پافشاری شد. ایران بدون توجه به این تهدیدات بر پیشبرد منافع و حقوق ملی خود متعهد است. هرگاه احساس کنیم طرف مقابل از این روند برای فریبکاری سوءاستفاده میکند، مواضع مناسب را اتخاذ خواهیم کرد. در زمانی که ما در میز مذاکره هستیم، حتماً نیروهای نظامی ما هوشیارتر هستند."
مسائل اقتصادی و همکاریهای بینالمللی
سخنگوی وزارت خارجه درباره آغاز به کار بانک ویتیبی روسیه در ایران گفت: "یکی از کارویژههای دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه همین است و قطعاً اقدامات لازم برای تسهیل این امر صورت میگیرد."
وی در خصوص تاریخ ارسال متن پیشنهادی ایران برای مذاکره گفت: "اینکه چگونه و چه زمانی، بحثهایی است که با میانجی ما عمان مطرح میشود. ما مشغول جمعبندی دیدگاهها درباره همه جنبههای تشکیل یک توافق هستیم."
مقابله با کارشکنیها و تناقضگوییها
بقایی در واکنش به سیاستهای تخریبی رژیم صهیونیستی در روند مذاکرات، اظهار داشت: "رژیم صهیونیستی در هر روند دیپلماتیک نقش تخریبی داشته و به همین دلیل برخی تحلیلگران از عنوان خرابکار بزرگ برای این رژیم نام میبرند. دوستانی هم در آمریکا دارد که به همین روش عمل میکنند تا شعار اول آمریکا را به شعار اول اسرائیل تبدیل کنند."
وی در واکنش به اظهارات برخی مقامات مبنی بر غنیسازی صفر و ضربالاجلهای گذشته، این موارد را "خطای زبانی" دانست و تأکید کرد: "تناقضگوییها از طرف مقامات آمریکا یک مانع عمده در روند مذاکرات است. ما بر اساس منافع و اولویتهای خود عمل میکنیم."
ادامه مذاکرات و چالشهای پیشرو
بقایی درباره احتمال حضور مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در دور بعدی مذاکرات و توافق با آژانس گفت: "بحث حضور ایشان در دور بعدی مطرح است، اما نمیتوان نظر قطعی داد. در دور قبلی نیز نقشهایی را ایفا کرد. درباره بازدید از سایتهای آسیبدیده، این موضوع بین ما و آژانس است و مستلزم تفاهم بر سر شیوهنامه جدید بر اساس مصوبات مجلس است."
سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به مخالفت انگلیس برای استفاده آمریکا از جزیرهای در منطقه برای حمله به ایران، تأکید کرد: "هر کشوری که تعهدات خود و حاکمیت ملی کشورها را جدی بگیرد و قائل به این باشد که نظم بینالمللی باید مبنا باشد، حتماً از اعمال زور علیه کشور دیگر حمایت نمیکند. مهم این است که همه کشورها در نظر داشته باشند تهدید از طریق زور، مهمترین مخل اصول منشور ملل متحد است و میتواند منجر به تهدید صلح و امنیت در منطقه شود."
بقایی درباره ویژگیهای یک توافق برد-برد، گفت: "توافقی که حق تضعیف شده ایرانیان از طریق تحریمهای ظالمانه را برگرداند. در خصوص هستهای هم حقوق رسمی ایران باید مورد احترام قرار بگیرد. احترام به حق ایران برای بهرهمندی از انرژی صلحآمیز هستهای، جزء لاینفک هر موضوع مذاکراتی است."
توصیههای منطقهای و پاسخ به اظهارات مداخلهجویانه
وی در واکنش به درگیری اخیر کابل و اسلامآباد، ضمن ابراز نگرانی، توصیه به خویشتنداری و رفع سوءتفاهمات از طریق دیپلماسی کرد و آمادگی ایران برای میانجیگری را نیز اعلام نمود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به اظهارات کانادا مبنی بر تغییر رژیم در ایران، گفت: "دولت کانادا باید نگران وضعیت خودش باشد، زیرا آمریکا تمایل دارد این کشور را به خودش الحاق کند. رویکرد کانادا نسبت به ایرانیان غیراخلاقی است، زیرا مردم ایران را از حقوقشان محروم کردهاند."
