راز لوکس قرقیزستان فاش شد: جاده ابریشم با قطارهای اشرافی برای چه کسانی احیا میشود؟
قرقیزستان با مدرنسازی ناوگان ریلی، توسعه گردشگری جاده ابریشم و ایسیککول در آسیای مرکزی را هدف قرار داده است.
بیشکک، پایتخت جمهوری قرقیزستان، قصد دارد با قرار دادن حملونقل ریلی در کانون استراتژیهای توسعه گردشگری خود، این بخش را به ابزاری محوری برای رشد اقتصادی تبدیل کند. مقامات قرقیز با هدف جذب طیف وسیعی از گردشگران داخلی و بینالمللی، راهآهن را به عنوان گزینهای مقرونبهصرفه، ایمن و راحت معرفی میکنند. این رویکرد بخشی از یک برنامه جامعتر برای تنوعبخشی به اقتصاد و بهرهبرداری کامل از پتانسیلهای توریستی این کشور آسیای مرکزی است.
همکاری راهبردی برای توسعه گردشگری ریلی
در همین راستا، شرکت ملی راهآهن «قرقیز تمیر جولو» و «صندوق حمایت از توسعه گردشگری جمهوری قرقیزستان» یادداشت تفاهمی را برای همکاریهای دوجانبه به امضا رساندند. هدف اصلی این توافقنامه، توسعه پایدار گردشگری داخلی و بینالمللی از طریق ارتقاء زیرساختهای ریلی و بهبود خدمات مسافری اعلام شده است. این سند چارچوبی قانونی برای اجرای کمپینهای تبلیغاتی مشترک و پروژههای هماهنگ گردشگری ریلی فراهم میآورد که انتظار میرود به تحول صنعت توریسم این کشور کمک کند.
رشد مداوم و برنامههای نوسازی ناوگان
«عظمت ساکیف»، مدیرعامل شرکت ملی راهآهن «قرقیز تمیر جولو»، از رشد مداوم و قابل توجه گردشگری مبتنی بر ریل از زمان راهاندازی قطارهای اختصاصی گردشگری با مشارکت شرکتهای مسافرتی در سال ۲۰۲۱ خبر داد. وی تأکید کرد که اولویت کنونی، توسعه و تقویت مسیرهای داخلی است، اما همزمان تلاشهایی جدی برای احیای تقاضا برای سفرهای ریلی برونمرزی و بینالمللی نیز در جریان است.
برنامهریزی برای سال جاری میلادی شامل معرفی مسیرهای جدید و تداوم مدرنسازی ناوگان ریلی است. یکی از ابتکارات جالب توجه، ورود واگنهای بازسازیشده با طراحی داخلی سنتی و بومی است که با هدف تقویت برند گردشگری کشور و ارائه تجربهای منحصربهفرد فرهنگی به مسافران انجام شده است. گزارشهای شرکت راهآهن حاکی از افزایش محسوس علاقه مسافران پس از این ارتقاء کیفی و بصری است.
موفقیت چشمگیر مسیر گردشگری دریاچه ایسیککول
یکی از موفقترین پروژههای اخیر، معرفی واگنهای کوپهای لوکس و VIP در خط آهن استراتژیک «بیشکک-بالیکچی» است که پایتخت را به منطقه توریستی «ایسیککول» متصل میکند. سال گذشته، این مسیر تا ایستگاه ساحلی بالیکچی امتداد یافت تا دسترسی آسانتر مسافران به سواحل این دریاچه در فصل اوج گردشگری تابستانی فراهم شود. آمارهای رسمی نشان میدهد که این استراتژی بسیار موفق بوده و در سال ۲۰۲۵ این مسیر میزبان ۱۱۶ هزار و ۱۲۲ مسافر بوده که نسبت به سال ۲۰۲۴ رشدی ۳۱ درصدی را نشان میدهد. این آمار بیانگر ظرفیت بالای گردشگری ریلی در صورت فراهم بودن زیرساختهای مناسب است.
چالشهای زیرساختی و استقبال جهانی
با وجود پیشرفتهای اخیر، شبکه ریلی قرقیزستان همچنان محدود است و بخش عمدهای از آن بازتابدهنده زیرساختهای دوران شوروی سابق است. خط اصلی راهآهن این کشور از مرز قزاقستان آغاز شده و پس از عبور از بیشکک به شهر بالیکچی ختم میشود. با این حال، علیرغم این محدودیتهای فنی و جغرافیایی، قرقیزستان توانسته است جایگاه خود را در نقشه گردشگری ریلی جهان تثبیت کند.
دادههای موجود نشان میدهد که بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، این کشور میزبان ۲۷ قطار گردشگری بینالمللی بوده است. این قطارها مسافرانی را از کشورهای اروپایی، آسیایی و همچنین آمریکا به این منطقه آوردهاند که نشاندهنده افزایش علاقه جهانی به تجربه سفر ریلی در طبیعت بکر و کوهستانی قرقیزستان است. این استقبال بینالمللی انگیزهای مضاعف برای مقامات بیشکک ایجاد کرده تا سرمایهگذاری بیشتری در این بخش انجام دهند.
همگرایی منطقهای و احیای جاده ابریشم
توسعه گردشگری ریلی تنها محدود به مرزهای قرقیزستان نیست و در سطح منطقهای نیز شاهد گسترش همکاریها هستیم. کشورهای همسایه، قزاقستان و ازبکستان، اخیراً مسیر قطار گردشگری مشترک خود موسوم به «جیبت ژولی» (Jibek Joly) را توسعه داده و شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان را نیز به آن افزودهاند. این اقدام گامی مهم در جهت تقویت پیوندهای گردشگری ریلی فرامرزی در آسیای مرکزی محسوب میشود.
در همین حال، اپراتور بریتانیایی «قطارهای لوکس عقاب طلایی» (Golden Eagle Luxury Trains) اقدام به راهاندازی تور ریلی مجللی تحت عنوان «جاده ابریشم بزرگ» کرده است. این سفر ۲۲ روزه، مقاصد اصلی و تاریخی جاده ابریشم را در سراسر منطقه به یکدیگر متصل میکند و فرصتی بینظیر برای معرفی میراث فرهنگی و تاریخی آسیای مرکزی به گردشگران خاص و علاقهمندان به سفرهای لوکس جهانی فراهم میآورد. این تحولات نشان میدهد که آسیای مرکزی و به ویژه قرقیزستان، در آستانه یک رنسانس در صنعت گردشگری ریلی قرار دارند.
