شوک به پوتین: زلنسکی هرگز صلح تحمیلی کرملین را نخواهد پذیرفت؛ جنگ اوکراین به کجا میرود؟
مذاکرات صلح اوکراین؛ دیپلماسی زلنسکی، آمریکا و روسیه در کشاکش تحریمها
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، به نمایندگان دولت آمریکا هشدار داده است که هرگونه تلاش برای تحمیل توافق صلح با روسیه به کییف، از سوی جامعه اوکراین پذیرفته نخواهد شد. وی این موضوع را با استیون ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، مطرح کرده است. این هشدار در حالی صورت میگیرد که مذاکرات سهجانبه فشردهای درباره بحران اوکراین در ژنو در جریان است.
هشدار زلنسکی درباره تحمیل صلح
بر اساس گزارش پایگاه خبری "آکسیوس"، زلنسکی به ویتکاف و کوشنر توصیه کرده که تلاش نکنند او را وادار به پذیرش دیدگاهی دیکتهشده درباره صلح با روسیه کنند، چرا که در این صورت، مردم اوکراین آن را "داستانی ناموفق" تلقی خواهند کرد و به گفته وی، چنین توافقی از سوی جامعه اوکراین پذیرفته نخواهد شد.
تحولات مذاکرات ژنو؛ پایان روز نخست و ادامه رایزنیها
اولین روز مذاکرات با مشارکت روسیه، آمریکا و اوکراین عصر سهشنبه در ژنو به پایان رسید. دیمیتری پسکوف، دبیر مطبوعاتی رئیسجمهور روسیه، یادآور شد که نباید در روز نخست مذاکرات انتظار خبر خاصی داشت و این مذاکرات قرار است روز چهارشنبه نیز ادامه یابد. گزارشها حاکی از آن است که این مذاکرات سهجانبه حدود چهار ساعت و نیم در فضایی پرتنش ادامه داشته و به صورت دوجانبه و سهجانبه برگزار شده است.
در همین راستا، رستم عمروف، دبیر شورای امنیت ملی و دفاع اوکراین، با نمایندگان ایالات متحده و کشورهای اتحادیه اروپا دیدار و درباره نتایج اولیه مذاکرات ژنو گفتوگو کرد. وی در کانال تلگرام خود نوشت که در دیدارهایی جداگانه با نمایندگان آمریکا و همچنین شرکای اروپایی از جمله فرانسه، بریتانیا، آلمان، ایتالیا و سوئیس، نتایج دور امروز مذاکرات را بررسی و رویکردها را درباره گامهای بعدی هماهنگ ساختهاند. عمروف بر اهمیت درک مشترک میان اوکراین، آمریکا و اروپا در چارچوب بحران اوکراین تاکید کرد.
مواضع آمریکا و روند تحریمها
روزنامه «پولیتیکو» به نقل از مقامات کاخ سفید گزارش داده است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اطمینان دارد که جرد کوشنر و استیون ویتکاف میتوانند در مذاکرات مربوط به اوکراین به هر هدفی دست یابند. یکی از مشاوران ارشد کاخ سفید دلیل کنارهگیری ترامپ از مذاکرات را اعتقاد او به توانایی این دو نفر عنوان کرده است.
همچنین، پایگاه خبری «سمافور» گزارش داده که دونالد ترامپ روند برگزاری رأیگیری درباره طرح دوحزبی تشدید تحریمها علیه بخش انرژی روسیه در کنگره را به تأخیر انداخته است. این طرح که توسط ریچارد بلومنتال و لیندسی گراهام تهیه شده، با هدف افزایش فشار اقتصادی بر مسکو در شرایط ازسرگیری مذاکرات ژنو دنبال میشود. سناتور بلومنتال معتقد است که تحریمهای فعلی بر صنعت نفت روسیه تأثیرگذار بوده، اما فشار بیشتری لازم است.
دیدگاه روسیه و شکاف در هیئت اوکراینی
رودیون میروشنیک، نماینده ویژه وزارت امور خارجه روسیه، اظهار داشت که با وجود آغاز دور جدید مذاکرات در ژنو، در اقدامات و اظهارات طرف اوکراینی نشانهای از تمایل به حلوفصل مسالمتآمیز مناقشه مشاهده نشده است. وی به افزایش تعداد پهپادهای رهگیری شده در مناطق مختلف روسیه اشاره کرد و افزود که دلایل جدی مبنی بر تغییر رویکرد طرف اوکراینی دیده نمیشود.
در همین حال، مجله «اکونومیست» فاش کرده که هیئت اوکراینی در مذاکرات ژنو به دلیل اختلاف نظر درباره زمانبندی دستیابی به توافق صلح، به دو بخش تقسیم شده است. بخشی از هیئت که به صورت غیررسمی تحت هدایت کیریل بودانوف، رئیس دفتر رئیسجمهور اوکراین، قرار دارد، خواهان دستیابی سریعتر به توافق است. در مقابل، بخش دیگری از اعضا، تمایلی به پایان سریع مناقشه با کمک آمریکا ندارند و بر عدم هرگونه امتیازدهی به روسیه اصرار دارند. به نظر میرسد زلنسکی از هیچیک از این دو جناح بهطور کامل حمایت نمیکند و منافع خاص خود را از مذاکرات دنبال میکند.
ابهام در چشمانداز صلح از نگاه رهبران اروپایی
پیتر پاول، رئیسجمهور چک، معتقد است که دستیابی سریع به توافق صلح میان روسیه و اوکراین بعید است. وی در مصاحبهای این انتظار را "سادهلوحانه" دانست و بر اهمیت هماهنگی شرایط توافق صلح با طرف مقابل، یعنی روسیه، تاکید کرد. پاول همچنین خواستار ادامه کمکهای نظامی و مالی به کییف برای تقویت توان دفاعی اوکراین شد.
ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، نیز اعلام کرد که رهبران اروپایی با اتکا به پیروزی اوکراین در مناقشه نظامی دچار اشتباه شدهاند و تواناییهای روسیه را دستکم میگیرند. اوربان در نشست حزب حاکم "فیدس" در بوداپست، انتظار فرسوده شدن زودهنگام روسیه را "توهم" دانست و یادآور شد که چنین محاسباتی پیشتر نیز مطرح شده بود، اما به نتیجه مورد انتظار نرسید.
تاکید زلنسکی بر "دیپلماسی و قدرت"
ولودیمیر زلنسکی پیش از آغاز مذاکرات صلح در ژنو اعلام کرد که دیپلماسی در صورتی مؤثرتر خواهد بود که با قدرت همراه شود. وی در کانال تلگرام خود نوشت: «قدرت فشار بر روسیه - تحریمهاست.» رئیسجمهور اوکراین توضیح داد که منظور او از این اظهارات، تشدید فشارهای تحریمی علیه روسیه، حمایت از نیروهای مسلح اوکراین و تقویت سامانههای پدافند هوایی است. او همچنین از قطع سیستم گرمایش و آبرسانی برای «دهها هزار» نفر از مردم ساکن بندر اودسا خبر داد و افزود که اقدامات تعمیراتی در تأسیسات زیرساخت انرژی ادامه دارد.
