اولتیماتوم تختروانچی به آمریکا: فرصت آخر برای صداقت یا بازی تمام است!
مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در عمان، تحت تاثیر اعتراضات، بر سر تحریمها و غنیسازی.
مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در مصاحبهای با شبکه بیبیسی، با اشاره به مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، تأکید کرد که "توپ در زمین آمریکاست تا ثابت کند که آیا میخواهد به توافق برسد یا خیر." وی افزود: "اگر آنها صادق باشند، مطمئنم که در مسیر توافق خواهیم بود." او همچنین از پیشنهاد برای برگزاری دور بعدی مذاکرات در ژنو در روز سهشنبه خبر داد که هنوز نهایی نشده، اما احتمال برگزاری آن بالاست.
مذاکرات آتی؛ انعطاف در مکان و نقش میانجی عمان
تختروانچی در این گفتگو درباره مکان برگزاری مذاکرات اظهار داشت که ایران همواره در این زمینه انعطافپذیر بوده است. وی با اشاره به اینکه دیدارهای قبلی در مسقط و رم برگزار شده، تأکید کرد: "نکته مهم این است که میزبان را حفظ کنیم... عمان کشوری است که اکنون بین ایران و ایالات متحده نقش میانجی را دارد و به همین دلیل هر جا که دیدار کنیم، باید این کار را یا در سفارت عمان یا در نمایندگی عمان انجام دهیم."
معاون وزیر خارجه، عمان را میانجی صادق و همسایه خوب ایران توصیف کرد که هر دو طرف بر میانجیگری آن توافق کردهاند. او درباره زمان نهایی شدن برگزاری دور بعدی مذاکرات در ژنو نیز گفت: "این مسئله مربوط به زمان است... فکر میکنم ظرف امروز یا فردا موضع ما به طور رسمی اعلام خواهد شد."
ارزیابی دور پیشین و سیگنالهای متناقض آمریکا
تختروانچی با مروری بر تحولات ماههای گذشته، به حملات اسرائیل با حمایت آمریکا، تلاشهای اروپاییها برای بازگرداندن قطعنامههای شورای امنیت و حمایت از "اغتشاشات" در ایران اشاره کرد. وی همچنین به تجمع نظامی علیه ایران در خلیج فارس اشاره کرد و گفت: "ما با در نظر گرفتن همه این تحولات منفی به جدیدترین دور مذاکرات در عمان رفتیم و مطمئن نبودیم که آیا گفتگوی خوب یا بدی خواهیم داشت. اما ارزیابی ما این است که دور آخر هر چند نمیتوان صد در صد مطمئن بود که نتیجه نهایی در پایان چه خواهد شد؛ کموبیش در یک مسیر مثبت قرار داشته است."
وی نسبت به سیگنالهای متناقض از سوی آمریکا هشدار داد و گفت: "در حالی که میشنویم به مذاکرات علاقهمند هستند... اما در عین حال این سوال مطرح است که چرا نیروهای آمریکایی در اطراف ایران در حال تجمع هستند، چرا از تهدید استفاده میکنند و چرا به ارعاب متوسل میشوند." او تاکید کرد که ایران نمیخواهد دوباره غافلگیر شود، چرا که پیشتر در میانه گفتگوها مورد حمله قرار گرفته بود و این را "خیانت به دیپلماسی" دانست.
معاون وزیر خارجه همچنین به اظهارات رئیسجمهور آمریکا درباره "تغییر رژیم" اشاره کرد و گفت: "اگر شما به تغییر رژیم علاقهمند هستید نمیتوانید آن را از طریق ابزارهای دیپلماتیک به دست آورید." او تصریح کرد که ایران دیپلماسی را ترجیح میدهد، اما در صورت حمله، "از حاکمیت و تمامیت ارضی خود با همه ابزارهای در دسترس دفاع خواهیم کرد."
خطوط قرمز ایران در مذاکرات؛ پرونده هستهای و توان دفاعی
تختروانچی تأکید کرد که تنها موضوع در دستور کار بین ایران و ایالات متحده، مسئله هستهای است و ایران آماده است تا "با صداقت و بهطور جدی" برای حل آن تعامل کند. او افزود: "ما در مورد توانمندیهای دفاعی خود مصالحه نمیکنیم، همانطور که هیچ کشور دیگری چنین کاری نمیکند." وی موشکها را "بخشی از توانمندیهای دفاعی" ایران دانست که در گذشته به کمک این کشور آمدهاند.
در خصوص موضوع غنیسازی، تختروانچی اظهار داشت: "موضع اصولی ما این است که ایران آماده است اورانیوم بسیار غنیشده را در ازای پایان دادن به تحریمها رقیق کند." وی همچنین خاطرنشان کرد که مسئله "غنیسازی صفر" دیگر مطرح نیست: "ما برای فعالیتهای غنیسازی خود بهای بسیار سنگینی پرداختهایم... غنیسازی بخش اساسی هر مذاکرهای درباره مسئله هستهای است."
وی درباره مفهوم "مصالحه" در مذاکرات گفت: "ایران باید کارهای خاصی انجام دهد بدون اینکه طرف مقابل خود را متعهد کند سهم خود را انجام دهد... باید بدهبستان باشد، این همان چیزی است که مصالحه درباره آن است."
چشمانداز دیپلماسی و اجتناب از جنگ
معاون وزیر خارجه با قاطعیت اعلام کرد که ایران به جنگ علاقهمند نیست، اما در صورت حمله "مقابله به مثل خواهیم کرد، و کسانی که به ما حمله کردهاند مسئولیت آن را بر عهده خواهند داشت." او هشدار داد که در صورت وقوع جنگ، "کل منطقه به هم خواهد ریخت."
تختروانچی بر این باور است که "هیچ راهحل نظامی برای مشکل کنونی در رابطه با پرونده هستهای ایران وجود ندارد" و مسائل باید از طریق مسالمتآمیز حل شوند. وی در پاسخ به سوالی درباره ضربالاجل یکماهه مطرح شده توسط رئیسجمهور آمریکا، گفت: "ما به ضربالاجل مصنوعی متعهد نیستیم... تعیین یک ضربالاجل مصنوعی به کل این روند آسیب میزند."
او همچنین مذاکرات غیرمستقیم را برای پیشبرد کار کافی دانست و گفت: "اگر اراده سیاسی در هر دو طرف وجود داشته باشد، تبادل غیرمستقیم نیز میتواند کار را انجام دهد." وی به تماسهای نزدیک ایران با همسایگانش و وجود "صدای واحد" در منطقه علیه جنگ اشاره کرد و گفت: "گویا کل منطقه خواستار صلح است و فقط چند طرف خواستار جنگ هستند که بسیار معنادار است."
مواضع ایران در قبال اعتراضات داخلی
معاون سیاسی وزیر خارجه درباره اعتراضات داخلی ایران اظهار داشت که ایران بین "تظاهرات مسالمتآمیز" و "فعالیتهای خشونتآمیز" تمایز قائل است. او اتهاماتی را متوجه رئیسجمهور آمریکا کرد که با تشویق به "تصرف نهادها" و قول "کمک در راه است"، به "تحریک به خشونت" پرداخته است. تختروانچی تاکید کرد: "کسانی که در تظاهرات مسالمتآمیز مشارکت دارند، کاملاً حق دارند دیدگاهها و نظرات خود را بیان کنند... اما وقتی صحبت از خشونت میشود، هیچکس خشونت را تحمل نمیکند."
احساس "مختلط" و امید به دیپلماسی
تختروانچی در پایان مصاحبه، احساس خود را "مختلط" توصیف کرد و گفت: "در حالی که به سمت مذاکرات میرویم... در عین حال باید نسبت به هر تلاش از سوی دشمنانمان هوشیار باشیم." وی ابراز امیدواری کرد که دیپلماسی به نتیجه برسد، اما در عین حال بر آمادگی ایران برای دفاع از خود در برابر هرگونه تجاوز تأکید کرد و افزود: "توپ در زمین آمریکا است و آنها باید ثابت کنند که میخواهند با ما به توافق برسند."
