افشای جزئیات بیانیه "محرمانه" ترکیه و عربستان: خاورمیانه در آستانه چه تغییری است؟
گفتوگوی ترکیه و عربستان بر سر بحران غزه، امنیت منطقه و همکاری در مسائل سودان، سومالی و سوریه.
ریاض و آنکارا در بیانیه مشترکی که پس از سفر رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، به ریاض و دیدار او با محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، منتشر شد، بر تعهد خود به گسترش همکاریهای دوجانبه در ابعاد اقتصادی و دفاعی، و همچنین تشدید تلاشها برای حفظ صلح و امنیت بینالمللی تاکید کردند.
گسترش همکاریها و هماهنگیهای منطقهای
این بیانیه حاکی است که مقامات ترکیه و عربستان سعودی در خصوص تحولات منطقهای رایزنیهای جامعی انجام دادند. دو طرف ضمن ابراز نگرانی از خطرات تشدید تنشها و درگیریها در منطقه، بر لزوم همکاریهای منطقهای و حمایت از ابتکارات جامع با هدف دستیابی به ثبات، صلح و رفاه در منطقه تاکید کردند.
موضع مشترک در قبال تحولات غزه
ریاض و آنکارا همچنین نگرانی عمیق خود را نسبت به وخامت اوضاع انسانی در نوار غزه، تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی و ممانعت از ورود کمکهای بشردوستانه و محدودیتهای تردد از طریق گذرگاهها ابراز داشتند. آنها خواستار تقویت تلاشهای بشردوستانه و تضمین بازگشایی بدون مانع همه گذرگاهها برای ورود کمکهای ضروری به غزه شدند.
در این دیدار، اردوغان و بن سلمان بر لزوم اعمال فشار جامعه بینالمللی بر رژیم اشغالگر برای تضمین حفاظت از غیرنظامیان، پرهیز از هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی در غزه و پایبندی به قوانین بینالمللی تاکید کردند. دو طرف همچنین بر ضرورت تثبیت آتشبس، پایان دادن به اشغال غزه، توانمندسازی تشکیلات خودگردان فلسطین برای از سرگیری مسئولیتهای خود، و تضمین تأسیس یک کشور مستقل فلسطینی در مرزهای ۱۹۶۷ به پایتختی قدس شرقی، مطابق با قوانین بینالمللی، تاکید کردند.
طرفین از مشارکت کشورهایشان در شورای صلح و آغاز مرحله دوم آتشبس در غزه و شروع کار کمیته ملی اداره غزه استقبال کردند. آنها بر نقش محوری سازمان همکاری اسلامی در دفاع از آرمان فلسطین تاکید کرده و از تلاشهای گروه هماهنگی عربی-اسلامی در مورد غزه قدردانی به عمل آوردند.
حمایت از تمامیت ارضی سومالی و رد اقدام رژیم صهیونیستی
در این بیانیه به مسئله سومالی نیز پرداخته شد. دو طرف ترکیه و عربستان سعودی، بر حمایت خود از حاکمیت، وحدت و تمامیت ارضی سومالی تاکید کرده و اقدام رژیم صهیونیستی در به رسمیت شناختن منطقه جداییطلب سومالیلند را به طور کامل رد کردند و آن را نقض قوانین بینالمللی دانستند.
تاکید بر ثبات و امنیت در سودان و سوریه
در دیدار اردوغان و محمد بن سلمان، به بحران سودان نیز اشاره شد. دو طرف بر اهمیت حفظ وحدت، امنیت، ثبات و حاکمیت سودان و تضمین حفاظت از غیرنظامیان و تسهیل ورود کمکهای بشردوستانه برای آنها تاکید کردند.
این بیانیه همچنین به تحولات سوریه پرداخت. طرف ترکی و سعودی بار دیگر حملات رژیم صهیونیستی علیه خاک و حاکمیت سوریه را محکوم کردند و تاکید نمودند که این اقدامات نقض آشکار قوانین بینالمللی است که امنیت و ثبات منطقهای را تهدید میکند. آنها خواستار خروج فوری رژیم اسرائیل از تمامی اراضی اشغالی سوریه شدند.
