شناسایی ریسک، تعصب‌بردار نیست

«نگاه بدون تعصب به ریسک» پیام روشنی است که در صورت حکمرانی می‌تواند با درک درست از شرایط منجر به پیش‌بینی واقعی از آینده شود. به وقوع پیوستن اغلب ریسک‌های مطرح در مقاله یادشده نیز دلیل روشنی بر این مدعاست.

نویسنده مقاله «بازار و اقتصاد؛ برترین خطرات جهانی ۲۰۲۳» معتقد است ریسک‌ها اغلب در معرض دید همگان قرار دارند و بزرگ‌ترین ریسک‌های جهانی ناشی از عوامل ناخواسته و بیرونی نیستند. هرچند این اتفاق نیز گاهی مانند آنچه در سال ۲۰۲۰ با شیوع کووید-۱۹ رخ داد، محتمل است.

پیش‌بینی ۵ ریسک جهانی

این مقاله با شناسایی اتفاقات غیرمنتظره، ۵ ریسک بزرگ جهانی برای سرمایه‌گذاران در سال ۲۰۲۳ را پیش‌بینی کرده که عبارتند از:

۱- بازگشت چین به اقتصاد جهانی؛

۲- افزایش سیاست‌های انقباضی بانک‌های مرکزی؛

۳- گسترش جنگ در اوکراین؛

۴- شوک‌های مرتبط با بازار مسکن؛

۵- بحران انرژی اروپا.

بازگشت اژدهای زرد

این مقاله احیای چین و بازگشت این کشور به اقتصاد جهانی را بزرگ‌ترین رویداد اقتصادی ۲۰۲۳ می‌داند. هرچند تاکید دارد عوارض این ریکاوری می‌تواند برای بسیاری از نقاط جهان، نه با رشد بالاتر، بلکه با تورم یا نرخ بهره بالاتر توأم باشد.

نویسنده این مقاله پیش‌بینی کرده، بازگشت سریع چین به اقتصاد جهانی، اقتصاد این کشور را با رشد اقتصادی شتابزده‌ای مواجه خواهد کرد که به‌دنبال افزایش مصرف از سوی مصرف‌کنندگان و افزایش نرخ تورم ایجاد می‌شود. به زعم نویسنده، آثار بازگشت سریع چین به اقتصاد جهانی، بیش از همه منجر به شوک قیمتی در بخش مسکن چین خواهد شد.

سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی

افزایش سیاست‌های انقباضی بانک‌های مرکزی، ریسک دومی است که نویسنده این مقاله پیش‌بینی کرده و نوشته:

اعمال سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی صرفا مربوط به فدرال‌رزرو امریکا نبوده و بانک مرکزی اروپا (ECB) نیز در اقدامی تاریخی نرخ بهره پایه را ۷۵ صدم واحد افزایش داد و اعلام کرد که برای دستیابی به تورم مطلوب ۲ درصدی در منطقه یورو، چاره‌ای جز افزایش متعادل نرخ‌های بهره نیست. به این ترتیب، می‌توان گفت بانک مرکزی اروپا در جست‌وجوی یک سیاست حمایتی در برابر تورم است و اقتصاد منطقه یورو تا ۳ سال آینده برای تحقق تورم ۲ درصدی هدف‌گذاری شده زمان دارد.

گسترش آتش جنگ

Jeffrey Kleintop در این مقاله گسترش جنگ در اوکراین را یکی دیگر از ریسک‌های پیش روی جهان دانسته و آن را در فهرست برترین خطرات جهانی ۲۰۲۳ قرار داده است.

شوک در بازار مسکن

نویسنده مقاله همچنین با اشاره به افزایش چشمگیر نرخ مسکن در تمام کشورهای جهان، ریسک بعدی را بروز شوک در بازار مسکن می‌داند. این مقاله می‌افزاید: نرخ تسهیلات تنظیم‌پذیر یک ساله مسکن در ایالات‌متحده از ۲.۷ درصد ابتدای سال میلادی با افزایش دوبرابری به ۵.۶ درصد رسید. در فرآیند پیش‌رو، خانوارهایی که از تسهیلات بلندمدت با نرخ ثابت در تامین سرپناه استفاده نکرده‌اند، مجبور به افزایش سقف اقساط ماهانه خواهند بود، چراکه در ۱۲ ماه آینده نیز نرخ بهره بانکی با روندی صعودی همراه بوده و می‌تواند منجر به شوک در بازار مصرفی حوزه مسکن شود. همچنین با افزایش نرخ بیکاری و کاهش توان وام‌گیرندگان در بازپرداخت تسهیلات، سقف معوقات بانکی افزایش خواهد یافت. به این ترتیب باید منتظر تاثیر شوک تسهیلات بر بازار مسکن در کشورهای انگلستان، نروژ و نیوزیلند باشیم که با شدت بیشتری نسبت به شرایط مشابه در استرالیا، سوئد و کانادا، ایالات‌متحده، فرانسه، آلمان و ایتالیا همراه خواهد بود. در این فرآیند، هر قدر نرخ بهره بالاتر رفته و رکود احتمالی عمیق‌تر شود، خطر شوک مسکن بیشتر شده و در نهایت این چرخه منفی را تشدید می‌کند.

بحران انرژی در اروپا

Jeffrey Kleintop از «بروز بحران انرژی در اروپا» به عنوان ریسک بعدی یاد کرده و در این مورد نوشته: اقتصادهای جهان سال ۲۰۲۰ میلادی را با شرایطی بدتر از پیش‌بینی‌ها به پایان رساندند. اما تجربه بهبود سریع و غافلگیرکننده اغلب کشورها در سال ۲۰۲۱، حاوی یک نکته کلیدی است و آن اینکه خطر سوپرایزها همیشه به سمت پایین نیست.

گاز دغدغه اصلی اروپا

همچنین پیش‌بینی می‌شود تقاضای نفت در سال ۲۰۲۳ همچنان رو به افزایش باشد، در این صورت، بحران انرژی به بزرگ‌ترین دغدغه اروپا تبدیل و کمبود گاز منجر به کاهش تولیدات اروپایی خواهد شد؛ بنابراین تنش در بازار انرژی اروپا همچنان ادامه دارد.

تعطیلی در کمین صنعت

نویسنده در ادامه این مقاله با اشاره به توقف صادرات گاز روسیه به اروپا از مسیر خط لوله نورد استریم و تعیین سقف نرخ نفت روسیه توسط گروه هفت (G۷) می‌گوید: عواملی مانند ذخایر کافی، صرفه‌جویی در مصرف، قراردادهای جدید گاز طبیعی مایع (LNG) در کنار شروع زمستان با سرمای ملایم‌تر، تا کنون مانع از بروز بحران جدی انرژی در اروپا شده است. با این‌همه، تأمین انرژی گاز موردنیاز اروپا همچنان در مرز هشدار بوده و ممکن است افزایش مصرف گاز به دنبال موج سرما و کاهش صادرات گاز امریکا، منجر به تعطیلی کسب‌وکارهای صنعتی و خودروسازی اروپا شود.

تاکید بر پرتفوی تنوع‌پذیر

در پایان مقاله، نویسنده وقوع یا عدم‌وقوع ریسک‌های ۲۰۲۳ را نیازمند گذر زمان دانسته و نوشته: «آنچه مسلم است سال جدید همیشه یا سورپرایزهای قابل پیش‌بینی و غیرقابل پیش‌بینی همراه است؛ بنابراین باید با پرتفوی تنوع‌پذیر وارد سال جدید شد. همچنین شرط موفقیت در سرمایه‌گذاری و بقا، داشتن یک برنامه منسجم و هدفمند برای مواجهه با ریسک‌های احتمالی است.»

نگاه بدون تعصب

تحقق بسیاری از موارد مطرح در ریسک‌های یادشده برای سال ۲۰۲۳، نشانگر نگاه بدون تعصب به مقوله ریسک در جهان است. نگاهی که برای بقای کسب‌وکارها راهی جز باور و اجرای آن نداریم.

مشروح این مقاله را در ماهنامه سرانه بخوانید.