گزارش سرانه از نابسامانی بازار برنج در ماه رمضان
برنج نیست اما فروخته میشود!
در ماه رمضان، برنج مهمترین کالای سفره ایرانی به یکی از مبهمترین اقلام بازار تبدیل شده است چرا که این روزها صحبت از کمبود آن در فروشگاههای زنجیرهای است.
گزارشهای میدانی از فروشگاههای زنجیرهای در چند فروشگاه بزرگ در تهران نشان میدهد که عملا برنجی برای عرضه وجود ندارد؛ نه پاکستانی و نه هندی. این در حالی است که همان کالاها، همزمان و بدون محدودیت، در فروشگاههای اینترنتی با قیمتهای مشخص در حال فروش هستند. این تناقض آشکار، پرسش جدیتری را پیش میکشد: وقتی کالا هست، چرا در شبکه رسمی توزیع دیده نمیشود؟
برنج پاکستانی؛ محبوب نایاب
برنج پاکستانی که به دلیل خوشپختی و قیمت مناسبتر نسبت به ایرانی، انتخاب ثابت بسیاری از خانوارهاست، حالا به کالایی کمیاب تبدیل شده است. بررسی میدانی نشان میدهد قفسههای فروشگاههای فیزیکی خالی است و پاسخ مشترک فروشندگان یک جمله است: بار نداریم.
این در حالی است که همین برنج در فروشگاههای آنلاین یا با قیمتهای بالاتر، یا با محدودیت در تعداد، در دسترس قرار دارد. شکاف میان عرضه رسمی و عرضه آنلاین، نشانهای از اختلال در مسیر توزیع است، نه لزوما کمبود مطلق کالا.
بازار هندیها
در نبود برنج پاکستانی، نگاه مصرفکننده به سمت برنج هندی میرود اما این بازار هم آرام نیست:
برنج هندی خوشبخت (۱۰ کیلوگرم): ۲,۰۰۲,۲۱۰ تومان
برنج هندی دانهبلند طبیعت (۱۰ کیلوگرم): ۲,۱۲۰,۰۰۰ تومان
برنج هندی ۱۱۲۱ خاطره (۱۰ کیلوگرم): ۲,۹۹۰,۰۰۰ تومان
این قیمتها نشان میدهد حتی گزینههای جایگزین هم دیگر ارزان نیستند. برای بسیاری از خانوارها، پرداخت ۲ تا ۳ میلیون تومان برای یک کیسه ۱۰ کیلویی، فشار قابلتوجهی به بودجه ماه رمضان وارد میکند آن هم با کالابرگ یک میلیون تومانی برای هر نفر.
چرا این نامنظمی در توزیع شکل گرفته است؟
کندی و ناهماهنگی در توزیع کالا از انبار به شبکه خردهفروشی و اختلاف قیمت و حاشیه سود بالاتر در فروش آنلاین که انگیزه عرضه در این کانال را تقویت میکند. همچنین انتظار فروشندگان برای تثبیت یا افزایش قیمتها در روزهای نزدیک به نوروز ۱۴۰۵.
مجموع این عوامل باعث شده کالا بهجای پخش متوازن، در مسیرهایی خاص متمرکز شود و مصرفکننده عادی، با قفسه خالی مواجه شود.
پیگیری خبرنگار سرانه از اتحادیه
هرچند که رضا کنگری رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران در گفتوگو با خبرنگار سرانه ضمن رد این کمبود گفت: در بنکداری هیچگونه کمبود و عدم توزیع برنج پاکستانی و هندی وجود ندارد و این تنها شایعاتی است که از سوی برخی رسانهها مطرح میشود.
سخن پایانی
آنچه امروز در بازار برنج دیده میشود، کمبود مطلق نیست بلکه اختلال در دسترسی است. وقتی برنج همزمان وجود دارد و پیدا نمیشود، یعنی مساله اصلی نه تولید است و نه واردات، بلکه توزیع و نظارت است. این وضعیت در روزهای پایانی سال بیش از هر چیز، امنیت روانی بازار و اعتماد مصرفکننده را هدف گرفته است جایی که دیگر قیمت مطرح نیست و همان موجودی کالا کافی است.
آنچه نگرانی را از این کمبود در بازار بیشتر میکند آثار این کمبود در روزهای پایانی سال است چرا که تجربه نشان داده پس از هر کمبودی گرانی وحشتناک در راه است!
