شوک روسی به تهران در اوج همکاریها / امضای قرارداد ۲٠ ساله ایران و روسیه ناگهان متوقف شد!
مسکو رسماً اعلام کرد روند توافق به دلیل «مشکلات از سوی شرکای ایرانی» معلق شده است؛ ادعایی که سفیر ایران آن را تکذیب میکند. آیا رویای اتحاد استراتژیک با شرق و اقتصاد بدون تحریم در پشت درهای بسته کرملین بایگانی شد؟
در حالی که افکار عمومی و فعالان اقتصادی در ایران منتظر نهایی شدن قرارداد جامع و راهبردی ۲۰ ساله با روسیه به عنوان یک شاهراه برای عبور از تحریمها بودند، خبری غیرمنتظره از مسکو همه معادلات را بر هم زد. ضمیر کابلوف، از مقامات ارشد وزارت خارجه روسیه، آب پاکی را روی دست همه ریخت و اعلام کرد که این فرآیند “به حالت تعلیق درآمده است”. او انگشت اتهام را مستقیماً به سمت تهران گرفت و دلیل این توقف را “مشکلاتی از سوی شرکای ایرانی” عنوان کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که تهران و مسکو در سالهای اخیر، بهویژه پس از جنگ اوکراین، عمیقترین سطح از همکاریهای نظامی و اقتصادی را تجربه کردهاند. این توقف ناگهانی این سوال بزرگ را ایجاد کرده است که آیا ماه عسل روابط تهران و مسکو به پایان رسیده و محاسبات استراتژیک کرملین تغییر کرده است؟
پاسکاری دیپلماتیک بر سر یک توافق سرنوشتساز
تنها چند ساعت پس از انتشار این خبر شوکهکننده، سفارت ایران در مسکو به سرعت واکنش نشان داد. کاظم جلالی، سفیر ایران، با رد کامل کلمه «تعلیق»، تأکید کرد که روند کار متوقف نشده و صرفاً در حال طی کردن مراحل قانونی داخلی در ایران است. او رسانههای غربی را به تلاش برای ایجاد شکاف میان دو متحد استراتژیک متهم کرد.
این تناقض آشکار میان اظهارات دو طرف، ابهامات را دوچندان کرده است. آیا این یک اختلاف نظر ساده و سوءتفاهم رسانهای است، یا یک شکاف عمیق دیپلماتیک که یک طرف تلاش در پنهان کردن آن دارد؟ تحلیلگران معتقدند این “آرامش قبل از طوفان” در روابط دو کشور است و باید منتظر شفافسازیهای بیشتری در روزهای آینده بود.
پشت پرده این توقف چه کسانی هستند؟ / سفره مردم در انتظار گشایش اقتصادی
فارغ از جنگ دیپلماتیک، اثر اصلی این خبر بر اقتصاد و معیشت مردم است. قرارداد جامع با روسیه برای بسیاری به معنای امید به سرمایهگذاریهای کلان در بخش انرژی، تکمیل کریدور شمال-جنوب، ثبات نرخ ارز و کنترل تورم بود. تعلیق این سند، به معنای ریختن آب سرد بر پیکره این امیدهاست و میتواند در کوتاهمدت، سیگنال منفی قدرتمندی به بازارهای داخلی ارسال کند.
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که هرگونه تزلزل در روابط با شرکای اصلی اقتصادی ایران، میتواند فشار تحریمها را مضاعف کرده و به افزایش نرخ دلار و گرانی بیشتر کالاها منجر شود. اکنون همه نگاهها به تهران و مسکو دوخته شده تا مشخص شود آیا این توقف موقتی و تاکتیکی است یا یک تغییر استراتژیک که آینده اقتصادی ایران را در هالهای از ابهام فرو خواهد برد.
