راز پشت پرده: ۵۷۲ میلیون بشکه ذخایر راهبردی چه شد که نفت به ۱۰۰ دلار رسید؟
IEA بر نقش تنگه هرمز و ذخایر نفتی در نوسانات قیمت و عرضه جهانی نفت تاکید کرد.
با وجود اعلام بزرگترین آزادسازی هماهنگ ذخایر نفتی در تاریخ آژانس بینالمللی انرژی (IEA) و تعهد دولت آمریکا برای عرضه بخش قابل توجهی از ذخایر راهبردی خود، بازار جهانی نفت همچنان روندی صعودی را تجربه میکند و قیمتها با افزایش قابل توجهی همراه بودهاند.
جزئیات بیسابقه آزادسازی ذخایر نفتی
در پی جهش بیسابقه قیمت نفت ناشی از تنشها و جنگ در غرب آسیا، کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی تصمیم گرفتند ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری خود را وارد بازار جهانی کنند. این اقدام، که بزرگترین آزادسازی هماهنگ ذخایر نفتی از زمان تأسیس IEA پس از بحران نفتی سال ۱۹۷۳ محسوب میشود، با هدف کاهش فشار بر قیمتها و تأمین نیاز بازار صورت گرفته است.
همزمان با این تصمیم، دولت ایالات متحده نیز اعلام کرده است که ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی خود را آزاد خواهد کرد. پیشبینی میشود ارسال این محمولهها طی بازه زمانی حدود ۱۲۰ روزه به بازار انجام شود.
واکنش صعودی بازار به عرضه گسترده
با این حال، برخلاف انتظار اولیه و با وجود این تصمیم بیسابقه برای عرضه گسترده نفت، بازار واکنش منفی نشان داده و قیمتها همچنان در حال افزایش است. نفت برنت با رشدی بیش از ۸ درصدی، به حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است. همچنین، قیمت نفت وست تگزاس اینترمدییت (WTI) نیز به مرز ۹۵ دلار نزدیک شده است.
این روند صعودی نشاندهنده تردید معاملهگران و فعالان بازار نفت نسبت به توانایی این حجم از آزادسازی ذخایر برای جبران کامل شوک عرضه ناشی از نااطمینانیها و درگیریهای منطقهای است.
نگرانی از شکاف عرضه بزرگتر از توان ذخایر
تحلیلگران حوزه انرژی بر این باورند که حتی آزادسازی صدها میلیون بشکه نفت نیز نمیتواند کمبود عرضه احتمالی ناشی از اختلال در یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان، یعنی تنگه هرمز، را جبران کند. از این تنگه روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت عبور میکند که تقریباً یکچهارم از کل تجارت دریایی نفت جهان را شامل میشود.
در صورت تداوم و تشدید اختلال در این مسیر حیاتی، بازار جهانی با شکاف عرضه حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز مواجه خواهد شد؛ رقمی که آزادسازی ذخایر اضطراری تنها میتواند بخش ناچیزی از آن را پوشش دهد.
ابهامات زمانبندی ورود نفت به بازار
یکی دیگر از عواملی که نگرانی بازار را تشدید کرده، زمانبندی ورود نفت آزادشده به بازار است. ذخایر راهبردی در کشورهای مختلف نگهداری میشوند و آزادسازی آنها نیازمند هماهنگیهای فنی و لجستیکی پیچیدهای است. به همین دلیل، پیشبینی میشود که حدود ۶۰ تا ۹۰ روز طول بکشد تا این نفت به شکل ملموس و قابل توجهی وارد چرخه عرضه و تقاضا شود.
در چنین شرایطی، حتی بزرگترین مداخله تاریخ بازار نفت نیز ممکن است تنها اثر کوتاهمدتی بر قیمتها داشته باشد و در صورت ادامه اختلالات و نااطمینانیها، فشار افزایشی بر قیمتها همچنان ادامه یابد.
