آژیر قرمز در آمریکا: بحران جنگ ایران، اقتصاد و انتخابات را میبلعد!
اقتصاد آمریکا در لبه رکود تورمی: سایه خاورمیانه، نفت و تورم بر انتخابات میاندورهای
پیشبینی میشود تشدید تنشها در منطقه خاورمیانه، بهویژه در ارتباط با ایران و رژیم صهیونیستی، با تأثیرات عمیق اقتصادی خود، معادلات انتخابات میاندورهای ایالات متحده آمریکا را تحتالشعاع قرار دهد. کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که آغاز هرگونه درگیری نظامی گسترده در این منطقه، تنها هشت ماه مانده به انتخابات، میتواند شوک بزرگی به اقتصاد آمریکا وارد کرده و دیدگاه رأیدهندگان را به شکلی معنادار تغییر دهد.
پیامدهای اقتصادی تشدید تنشها در خاورمیانه
کارشناسان اقتصادی در ایالات متحده بر این باورند که یکی از بزرگترین تأثیرات داخلی تهاجم احتمالی به ایران و شعلهور شدن یک جنگ جدید در خاورمیانه، تغییرات قابل توجه در قیمت نفت خام و سایر حاملهای انرژی خواهد بود. این تغییرات بهویژه در قیمت بنزین در آمریکا بازتاب خواهد یافت، زیرا خاورمیانه تأمینکننده حدود یکسوم نفت خام جهانی است. این نگرانیها در حالی مطرح میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت، چندی پیش در سخنرانی سالانه خود از کاهش قیمت بنزین سخن گفته بود.
با آغاز نشانههای تنش در خلیج فارس، اقتصاددانان بهسرعت بر هشدارهای قبلی خود تأکید کردند. آنها اعلام داشتند در صورت بسته شدن آبراهه خلیج فارس یا آسیب دیدن تأسیسات نفتی منطقه، اقتصاد ایالات متحده و قاره اروپا با رویدادهای بیسابقهای مواجه خواهند شد. هرچند اظهارنظر قطعی درباره تأثیر ناآرامیها زود است، اما نشانههای تنش اقتصادی در بازارهای انرژی کاملاً مشهود است؛ برای مثال، قیمت نفت خام در بازار نیویورک در یک مقطع حدود 8 درصد افزایش یافت.
چالشهای سیاستهای اقتصادی ترامپ و واکنش فدرال رزرو
اقتصاددانان و تحلیلگران بازار آمریکا بر این عقیدهاند که دولت ترامپ با استفاده از «جنگ تعرفهها» در تلاش است تا با اثرگذاری نوسانات قیمت نفت در بازار داخلی مقابله کند. اما این رویکرد، در کنار موضوع اخراج مهاجران که به معنای کاهش تقاضای مؤثر در بازار است، نمیتواند راهحلی قطعی و دائمی برای اقتصاد کشور باشد. تعیینکنندهترین عامل در نوسان قیمتها، تغییر نرخ کرایه حملونقل از منطقه خلیج فارس، بهویژه در زمینه کشتیهای نفتکش و گاز طبیعی است که میتواند مستقیماً بر صورتحسابهای مصرفکنندگان آمریکایی تأثیر گذاشته و چالشی عمیق برای انتخابات آتی ایجاد کند؛ آن هم در شرایطی که قرار بود سیاستهای اقتصادی ترامپ رونق را به ارمغان آورد.
نگرانی از این وضعیت، سیستم تصمیمگیری فدرال رزرو را نیز تحتتأثیر قرار داده است. تحلیلگران اقتصادی گزارش میدهند که تصمیمگیرندگان این نهاد در تلاشند تا با اجرای سیاستهای کاهش نرخ بهره، روند صعودی تورم را مدیریت کرده و از شکلگیری بحران میان مصرفکنندگان آمریکایی جلوگیری کنند.
در همین راستا، جانت یلن، وزیر خزانهداری سابق و رئیس فدرال رزرو، اظهار داشت: «این امر فدرال رزرو را بیش از پیش در حالت تعلیق قرار میدهد و خطرات گستردهتری از یک درگیری طولانیمدت وجود دارد که موج جدیدی از مشکلات زنجیره تأمین را نهتنها برای جهان بلکه برای ایالات متحده نیز ایجاد میکند.» به گفته یلن، این پیشبینیها میتواند دومینوی نگرانکنندهای را در اقتصاد آمریکا به راه انداخته و صورتحساب سنگینی برای جمهوریخواهان یا همراهان ترامپ در انتخابات میاندورهای ماههای آینده به بار آورد. وی تأکید کرد نتایج انتخابات آتی مستقیماً به میزان تنش در خاورمیانه بستگی دارد.
نوسانات انرژی و تأثیر آن بر رأیدهندگان
شرکت مشاوره انرژی «وود مکنزی» در بررسی تحقیقاتی اخیر خود اعلام کرده است که هرگونه تنش در تنگه هرمز تأثیر مستقیمی بر پمپبنزینهای آمریکا خواهد داشت، چرا که نزدیک به یکپنجم نفت و گاز جهان از این منطقه تأمین و حمل میشود. کارشناسان این شرکت تأکید میکنند با توجه به اینکه ایران در یک سوی درگیریها قرار دارد و عبور نفتکشها و کشتیهای حامل گاز مایع از تنگه هرمز کاهش یافته است، در صورت عدم ازسرگیری حرکت کشتیها، قیمت نفت خام احتمالاً به بالای 100 دلار در هر بشکه خواهد رسید.
جیمز نایتلی، اقتصاددان ارشد بینالمللی در ING، پیشبینی کرد که در صورت ادامه تنشها، قیمت بنزین از 3 دلار فعلی به حدود 4.5 دلار در هر گالن افزایش خواهد یافت که بهتنهایی میتواند مسبب حدود 1.5 درصد تورم در اقتصاد آمریکا باشد. وی افزود این اتفاق نارضایتی گستردهای در بازار آمریکا ایجاد کرده و تصمیمگیری و رأی مصرفکنندگان را به شکلی معنادار تغییر خواهد داد. همچنین، این شرایط میتواند رشد اقتصادی را بین 0.5 تا 1.5 درصد کاهش داده و جهش تورمی قابل توجهی را به دنبال داشته باشد.
در نقطه مقابل، برخی اقتصاددانان نظرات متفاوتی دارند. دیوید سیف، اقتصاددان ارشد نومورا، معتقد است تولید نفت در ایالات متحده آنقدر زیاد است که تغییرات اندک در قیمت نفت جهانی، تأثیر نسبتاً کمی بر کل اقتصاد کشور دارد. جوزف بروسوئلاس، اقتصاددان ارشد RSM، نیز بر این باور است که وضعیت ایالات متحده بهعنوان صادرکننده خالص انرژی ممکن است بهطور غیرمنتظرهای تولید ناخالص داخلی این کشور را تقویت کند و واکنش اولیه بازار نیز آنقدر بزرگ نیست که خطر مادی برای رشد یا چشمانداز تورم آمریکا ایجاد کند.
شبح «رکود تورمی» و دغدغههای بلندمدت
با در نظر گرفتن اهمیت اوضاع اقتصادی برای انتخابات میاندورهای آمریکا، تحلیلگران در تلاشند تا پیامدهای درگیریهای احتمالی را در صورت تداوم یا گسترش فراتر از حوزه انرژی، پیشبینی کنند. محمد العریان، رئیس سابق PIMCO، معتقد است شرایط فعلی منجر به افزایش حق بیمه کشتیهای باری و اختلالات ترافیک هوایی شده است. وی در مقالهای پیشبینی کرد که اثر تجمعی این عوامل، یک «رکود تورمی بالقوه جدید» است که اقتصاد جهانی و بازار داخلی ایالات متحده را در بر خواهد گرفت. او همچنین به تأثیر رکود ناشی از جنگ بر بازار سهام و هزینههای مصرفکننده اشاره کرد و نقش حیاتی روابط اقتصادی چین با ایالات متحده در مدیریت شرایط بحرانی را مورد تأکید قرار داد.
نیل داتا، رئیس اقتصاد در شرکت رنسانس ماکرو ریسرچ، نیز در یادداشتی نوشت که با وجود استقلال انرژی ایالات متحده، افزایش قیمتها در سایر کالاها همچنان مصرف در بازار این کشور را کاهش میدهد و درآمد حاصل از تولیدکنندگان انرژی نیز بلافاصله وارد چرخه اقتصادی نمیشود. وی خاطرنشان کرد حتی قبل از شروع درگیریهای خاورمیانه، نشانههای کافی از افزایش قیمتها وجود داشت که فدرال رزرو را نگران میکرد و صورتجلسات سیاستگذاری بانک مرکزی در ژانویه نیز نشان داد که مقامات احتمال افزایش نرخ بهره را در صورت تداوم تورم بالا، مطرح کرده بودند.
