"افزایش مزد = تعطیلی تولید"؛ فریب بزرگ اقتصادی افشا شد!
فقر کارگری در ایران با کاهش قدرت خرید و حداقل دستمزد، چالشی جدی برای اقتصاد کشور است.
رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران: دستمزد پایین، عامل فقیرتر شدن کارگران نه تعطیلی تولید
سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران، با انتقاد شدید از گزاره تکراری «افزایش حقوق باعث تعطیلی کارگاهها میشود»، این ادعا را نه تازه، نه علمی و نه صادقانه دانست. وی طی یادداشتی، این روایت را ابزاری ثابت برای سرکوب دستمزد در ایران معرفی کرد که هر سال در آستانه تعیین حداقل مزد از سوی نمایندگان دولت بازتولید شده و در نهایت به عنوان چماقی بر سر دستمزد کارگر فرود میآید و منجر به فقیرتر شدن نیروی کار میشود.
کارگران شاغل فقیر؛ قربانیان اصلی
گلپور با اشاره به تناقض تلخ وضعیت کنونی، بیان کرد که بخش بزرگی از یارانهبگیران امروز، همان کارگران شاغل در کارگاهها هستند. وی افزود: «مردمی که شاغلاند اما فقیرند، تولید میکنند اما سفرهشان کوچکتر میشود و بیمه دارند اما امنیت ندارند.» به گفته وی، اگر افزایش مزد واقعاً کارگاهها را تعطیل میکرد، این کارگاهها باید سالها پیش تعطیل شده بودند؛ زیرا آنچه نابود شده، نه کارگاه، بلکه قدرت خرید کارگر است.
واقعیت اقتصادی؛ دستمزد متهم ردیف اول نیست
رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران تاکید کرد که در ادبیات اقتصاد تولید، دستمزد کماثرترین متغیر تورمزا در ایران است و سهم مزد در قیمت تمامشده تولید – طبق گزارشهای رسمی – معمولاً زیر ۱۰ درصد است. وی در مقابل به عوامل تعیینکنندهتری نظیر جهش نرخ ارز، افزایش قیمت انرژی و مواد اولیه، هزینههای مالی، مالیاتی و بیمهای و بیثباتی سیاستگذاری اشاره کرد که نقش مهمی در مشکلات اقتصادی دارند اما هیچکدام هر سال قربانی نمیشوند؛ در حالی که تنها دستمزد قربانی میشود.
بازتولید یک روایت سیاسی-اقتصادی
گلپور این گزاره که «افزایش مزد مساوی با تعطیلی تولید» را یک دروغی خواند که هر سال از زبان نمایندگان دولت تکرار میشود، سپس توسط کارفرمایان به عنوان «واقعیت بدیهی» بازگو شده و نهایتاً به تصمیم شورای عالی کار جهت میدهد. وی افزود: «این ادعا بدون آنکه حتی یک مطالعه علمی معتبر داخلی یا بینالمللی آن را تأیید کرده باشد، صرفاً یک روایت سیاسی–اقتصادی است، نه تحلیل اقتصادی.»
تاکید سازمان بینالمللی کار بر تامین زندگی شرافتمندانه
رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران به مقاولهنامههای سازمان بینالمللی کار (ILO) که ایران از بنیانگذاران و اعضای آن است، اشاره کرد. وی تاکید کرد که ILO صراحتاً تأکید دارد حداقل دستمزد باید زندگی شرافتمندانه کارگر و خانوادهاش را تأمین کند و معیار تعیین مزد «هزینههای واقعی زندگی» است، نه توان ناپایدار بنگاهها. در مقاولهنامه ۱۳۱ ILO (Minimum Wage Fixing) نیز آمده است که تعیین حداقل مزد باید با در نظر گرفتن نیازهای کارگران و خانوادههایشان و شرایط اقتصادی کشور انجام شود. گلپور این موضوع را اینگونه ترجمه کرد که «دستمزد قرار نیست بنگاه ناتوان را زنده نگه دارد؛ قرار است انسان شاغل را زنده نگه دارد» و هیچکدام از اسناد ILO نمیگویند برای حفظ تولید، باید دستمزد را زیر خط فقر نگه داشت.
مسئله واقعی: پرداخت هزینه ناکارآمدی از جیب کارگر
گلپور در پایان یادداشت خود بیان داشت که مسئله واقعی این نیست که افزایش مزد کارگاه را از بین میبرد، بلکه مسئله این است که اقتصاد ایران سالهاست هزینه ناکارآمدی خود را از جیب کارگر پرداخت میکند. وی افزود: «وقتی سیاست ارزی غلط است، وقتی نظام مالیاتی عادلانه نیست، وقتی رانتها دستنخورده باقی میمانند، سادهترین راه این است: دستمزد را بزنیم.» وی نتیجه گرفت که ادعای «افزایش حقوق باعث تعطیلی کارگاهها میشود» پشتوانه علمی ندارد، در اسناد بینالمللی کار مردود است و در عمل، فقط یک نتیجه داشته است: تولید کارگرِ فقیر، یارانهبگیرِ شاغل و جامعهای خسته از تورم. گلپور تاکید کرد که اگر قرار است تولید حفظ شود، باید هزینههای غلط اصلاح شود، نه دستمزد انسان.
