افشاگری: چرا واردات طلا ممنوع شد؟ پشت پرده این تصمیم جنجالی!
بانک مرکزی سیاستهای جدید واردات و صادرات طلا با رفع تعهد ارزی و سهمیه تولیدکنندگان را در سامانه جامع تجارت ابلاغ کرد.
پس از حدود شش ماه توقف امکان رفع تعهد ارزی با واردات طلا، سامانه جامع تجارت از فعالسازی سهمیه جدیدی برای واردات طلا ویژه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مصنوعات طلا خبر داد. این اقدام به منظور تسهیل فرآیند رفع تعهدات ارزی این گروه از فعالان اقتصادی صورت گرفته است.
جزئیات سهمیه جدید واردات طلا
بر اساس اعلام سامانه جامع تجارت، سهمیهای تحت عنوان "واردات طلا از محل صادرات طلا و مصنوعات" برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان این بخش فعال شده است. میزان این سهمیه توسط مرکز نوآوری هوشمندسازی و امنیت وزارت صنعت، معدن و تجارت و بر پایه استعلام از بانک مرکزی در خصوص میزان تعهدات ارزی رفع نشده هر شخص تعیین و اعمال خواهد شد. این فرآیند از طریق مکاتبات رسمی با بانک مرکزی صورت میپذیرد. همچنین، پروندههای ثبت سفارش شده برای تعرفه طلا که پیش از اجرای این طرح ثبت شدهاند، کماکان در چارچوب ضوابط و فرآیندهای سابق خود پیگیری خواهند شد و هیچگونه استثنا یا معافیتی برای سهمیه جدید اعمال نمیشود.
پیشینه و دلایل محدودیتهای قبلی
پیش از این، بانک مرکزی در سال گذشته مصوبهای را ابلاغ کرده بود که بر اساس آن، صادرکنندگان میتوانستند برای رفع تعهد ارزی خود، به ازای ارز حاصل از صادرات، طلا وارد کنند. این سیاست منجر به واردات قابل توجهی طلا به کشور شد و نیاز صادرکنندگان را تا حدی مرتفع میساخت. با این حال، به گفته مسئولان، سیاستگذار (بانک مرکزی) با توجه به حجم بالای واردات طلا و همچنین هزینههای تبدیل ارز به طلا و سپس طلا به ارز، این روش را فاقد کارایی لازم و پدیده مثبتی ارزیابی نکرد. در نتیجه، در سال جاری محدودیتهایی در خصوص واردات طلا برای رفع تعهد ارزی اعمال شد. در حال حاضر، تالار دوم ارز تشکیل شده و واردکنندگان و صادرکنندگان میتوانند ارز را با نرخ توافقی در این بازار مبادله کنند.
انتقادات و توقف سیاستهای پیشین
کارشناسان اقتصادی پیشتر در خصوص اشتباهات محاسباتی در مجاز شمردن رفع تعهد ارزی صادراتی با طلا، که نرخ آن در بازار ارز تعیین میشد، هشدار داده بودند. این روش رفع تعهد، همزمان با اوجگیری سیاست تثبیت ارزی در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ اجرا میشد، اما با بروز مشکلات جدی و کژکارکردیها، در اوایل سال ۱۴۰۴ متوقف شد. به نظر میرسد در ماههای گذشته، واردات تجاری طلا و یا واردات طلا به ازای رفع تعهد ارزی صادراتی، به صورت بیسروصدا با محدودیت کامل مواجه شده بود. در حال حاضر، طلا به صورت مسافری وارد کشور میشود، اما امکان ثبت سفارش واردات طلا برای رفع تعهد صادراتی فراهم نیست.
پرونده حاشیهساز واردات شمش طلا
در شهریور ماه سال جاری، پروندهای مربوط به واردات شمشهای طلای غیر استاندارد از فرودگاه امام خمینی (ره) خبرساز شد که ورود نهادهای نظارتی از جمله تعزیرات حکومتی را در پی داشت. وضعیت ترخیص یا عدم ترخیص این شمشهای غیر استاندارد در نهایت به صورت عمومی مشخص نشد.