سونامی قیمت زولبیا و بامیه: 50 برابر افزایش در تنها 7 سال!
تورم و گرانی زولبیا و بامیه در رمضان، تقاضا را به شدت کاهش داد.
با آغاز ماه مبارک رمضان، ویترین قنادیها بار دیگر با شیرینیهای سنتی زولبیا و بامیه آراسته شدهاند؛ شیرینیهایی که سالهاست جزء جداییناپذیر سفرههای افطار ایرانیان محسوب میشوند. با این حال، مشاهدات میدانی و گزارشهای صنفی حاکی از آن است که امسال این اقلام با قیمتی به مراتب بالاتر از گذشته به دست مصرفکنندگان میرسند و همین امر، بازار این شیرینیهای محبوب را با کاهش محسوس تقاضا مواجه کرده است.
افزایش ۵۰ برابری قیمت زولبیا و بامیه در هفت سال
بررسی روند قیمتی زولبیا و بامیه نشاندهنده افزایشی چشمگیر و بیسابقه در طول هفت سال اخیر است. بهای هر کیلوگرم از این شیرینی سنتی که در رمضان سال ۱۳۹۷ حدود ۱۰ هزار تومان بود، طی یک روند صعودی مستمر، در سال ۱۳۹۸ به ۱۴ هزار تومان، در سال ۱۳۹۹ به ۲۰ هزار تومان، در سال ۱۴۰۰ به ۴۸ هزار تومان و در سال ۱۴۰۱ به ۷۰ هزار تومان رسید. این روند افزایشی در سال ۱۴۰۲ با رسیدن به ۱۷۰ هزار تومان و در سال ۱۴۰۳ با ۲۵۵ هزار تومان ادامه یافت و اکنون در رمضان ۱۴۰۴ به حدود ۴۹۵ هزار تومان رسیده است. این جهش قیمتی معادل تقریباً ۵۰ برابر شدن بها در مدت زمان یادشده، فشار قابل توجهی بر سبد خرید خانوارها وارد آورده است.
کاهش محسوس تقاضا و گلایه شهروندان
رکود در بازار زولبیا و بامیه امسال بیش از گذشته به چشم میخورد. بسیاری از مشتریان پس از اطلاع از قیمتها، از خرید منصرف شده و دست خالی از مغازهها خارج میشوند. یکی از قنادان در این خصوص میگوید: «میزان فروش نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. در گذشته مشتریان یک تا دو کیلو خرید میکردند، اما اکنون بیشتر افراد به خرید نیم کیلو یا حتی کمتر بسنده میکنند؛ عدهای نیز تنها قیمت را میپرسند و از خرید پشیمان میشوند.»
شهروندان نیز از این وضعیت ابراز گلایه کرده و افزایش بیرویه هزینههای زندگی و تورم را عامل اصلی حذف این اقلام از سبد خرید خود میدانند. یکی از خریداران اظهار میدارد: «در شرایطی که تورم هر روز بیشتر میشود، طبیعی است که زولبیا و بامیه از لیست خرید حذف شود. این شیرینی دیگر در اولویت نیست.» شهروند دیگری نیز به خاطرات گذشته اشاره کرده و میگوید: «پیشتر پدر خانواده با یک جعبه زولبیا و بامیه، حال و هوای رمضان را به خانه میآورد و در مهمانیها نیز با خود میبردیم؛ اما اکنون همین شیرینی ساده نیز آنقدر گران شده که توان خرید آن را نداریم.»
تولیدکنندگان: افزایش هزینههای تولید غیرقابل کنترل است
در مقابل، تولیدکنندگان و فعالان صنف قنادی، افزایش قیمت را نتیجه مستقیم رشد بیسابقه هزینههای تولید میدانند. یکی از قنادان در این باره توضیح میدهد: «مواد اولیه اصلی زولبیا و بامیه شامل روغن، شکر و آرد است که قیمت همه این اقلام به شدت افزایش یافته است. ما نمیتوانیم برای پایین نگه داشتن قیمت، کیفیت محصول را کاهش دهیم؛ زیرا این کار به محصول نهایی آسیب میرساند. علاوه بر این، در تامین برخی مواد اولیه مانند روغن نیز با مشکل مواجه هستیم. تمام این عوامل بر قیمت تمامشده محصول تاثیر مستقیم دارد.»
به گفته فعالان صنفی، هزینههای دیگری نظیر دستمزد نیروی کار، اجارهبها، انرژی و حملونقل نیز به طور مداوم در حال افزایش است که کنترل آنها از عهده واحدهای صنفی خارج است. رئیس اتحادیه قنادان و شیرینیفروشان نیز با تایید این موضوع، اعلام کرده است که نرخ مصوب زولبیا و بامیه در رمضان امسال بر اساس بررسی دقیق هزینههای تولید، شامل مواد اولیه، دستمزد و سایر فاکتورها محاسبه شده و واحدهای صنفی ملزم به رعایت آن هستند. وی نیز گرانی روغن و شکر را از مهمترین عوامل رشد قیمت در سال جاری دانسته است.
با وجود توضیحات ارائهشده از سوی تولیدکنندگان و اتحادیهها، آنچه در بازار مشهود است، کاهش تولید و فروش این شیرینی سنتی است. بسیاری از قنادان برای جلوگیری از مواجهه با مازاد محصول، میزان تولید خود را نسبت به سالهای گذشته کاهش دادهاند. به این ترتیب، زولبیا و بامیه که سالها نماد طعم و رنگ ماه رمضان بود، حالا بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر شرایط اقتصادی قرار گرفته و سهم آن در سفرههای افطار بسیاری از خانوادهها کوچکتر از گذشته شده است.
