رسوایی بزرگ: نان مردم سر از آخور دامها درآورد!
صفهای طولانی نانوایی در گرگان؛ کمبود نان یارانهای امنیت غذایی را تهدید میکند.
صفهای طولانی مقابل نانواییهای شهر گرگان در هفتههای اخیر به یکی از معضلات روزمره شهروندان تبدیل شده است. بررسیها نشان میدهد که دلیل اصلی این پدیده، انحراف نان یارانهای از سفره مردم به سمت دامداریها و تغذیه دام و طیور است. این امر با گلایههای شدید شهروندان همراه شده و زنگ خطر را برای کارشناسان حوزه امنیت غذایی کشور به صدا درآورده است.
گلایه شهروندان از صفهای بیپایان و کمبود نان
شهروندان گرگانی با ابراز نارضایتی از وضعیت موجود، از اتلاف وقت طولانی در صفهای نانوایی و گاهی اوقات بازگشت دستخالی به خانه گلایه دارند. «زهرا»، یکی از شهروندان، در گفتوگو با ایسنا اظهار داشت: «هر روز عصر که از سر کار برمیگردم، باید حداقل نیم ساعت در صف نانوایی وقت تلف کنم و حتی چندین بار هم نان به من نرسیده است. اوضاع در این مدت بسیار بدتر شده و انگار نان برای مصرف مردم نیست.»
«علی»، دیگر شهروند گرگانی، نیز به مشاهدات خود اشاره کرد و افزود: «مشاهده میکنم که برخی افراد هر روز با چندین کارت بانکی، حجم زیادی نان خریداری کرده و با خود میبرند. وقتی اعتراض میکنیم، پاسخ میدهند که برای دامهای روستا خرید میکنند. در حالی که دام باید با جو و ذرت تغذیه شود، نه نانی که با یارانه مردم تولید میشود.»
چرایی انحراف نان یارانهای به خوراک دام
تحقیقات و بررسی قیمتهای بازار نشان میدهد که تفاوت فاحش میان قیمت نان یارانهای و نهادههای دامی نظیر جو و ذرت، عامل اصلی این انحراف است. در حالی که هر کیلوگرم جو دامی در روزهای اخیر بین ۴۵ تا ۵۰ هزار تومان معامله میشود و ذرت نیز قیمتی مشابه دارد، هر قرص نان یارانهای با قیمتی به مراتب پایینتر به دست مصرفکننده میرسد. این اختلاف قیمت، انگیزهای قوی برای برخی دامداران ایجاد کرده است تا با صرف زمان و استفاده از کارتهای متعدد، نان ارزانقیمت را جایگزین خوراک گرانقیمت دام کنند.
«رحمان»، یکی از دامداران روستاهای اطراف گرگان، در تأیید این موضوع به ایسنا گفت: «ما مجبوریم. قیمت جو و ذرت سر به فلک کشیده و اگر برای دامهایمان نان نخریم، قادر به تأمین هزینهها نخواهیم بود. هر روز صبح زود به شهر میآییم و با چندین کارت که از خانواده جمعآوری کردهایم، نان میخریم و میبریم. میدانیم کار درستی نیست، اما چاره دیگری نداریم.» «حاج نصرت»، دامدار دیگری نیز افزود: «قبلاً جو و ذرت میخریدیم، اما اکنون با این قیمتها، خرید نان برای دام به صرفهتر است؛ هرچند که خودمان هم میبینیم این کار به مردم فشار میآورد و صفها را شلوغ میکند.»
هشدارهای کارشناسان: تبعات جدی برای امنیت غذایی کشور
این پدیده تنها به نارضایتی عمومی و صفهای طولانی محدود نمیشود، بلکه زنگ خطر جدی را برای کارشناسان حوزه کشاورزی به صدا درآورده است. آنها هشدار میدهند که تداوم این روند میتواند امنیت غذایی کشور را با چالشهای جدی مواجه کند. ارزانی غیرمتعارف گندم و نان نسبت به سایر نهادهها، دو پیامد خطرناک به دنبال دارد: اول، انحراف مصرف گندم از سفره مردم به خوراک دام، و دوم، افزایش انگیزه برای قاچاق گندم و آرد به کشورهای همسایه به دلیل اختلاف قیمت.
راهکار پیشنهادی: اصلاح قیمت تضمینی خرید گندم
در همین راستا، علیقلی ایمانی، دبیر خانه کشاورز، در گفتوگو با ایسنا به ریشه این مشکلات اشاره کرده و خواستار اصلاح فوری قیمت خرید تضمینی گندم شد. ایمانی اظهار داشت: «در کمیته کارشناسی مرکز پژوهشهای وزارت جهادکشاورزی، قیمت ۵۲ هزار تومان برای خرید تضمینی هر کیلوگرم گندم مصوب شده است. با توجه به افزایش چشمگیر قیمت نهادهها، تصویب نهایی این نرخ ضروری است؛ در غیر این صورت خطر خروج گندم از چرخه خرید تضمینی و قاچاق آن وجود خواهد داشت.»
وی با اشاره به اینکه قیمتهای پیشنهادی بر اساس چهار فاکتور اصلی شامل هزینه تولید در یک واحد متعارف (با متوسط عملکرد ۴ تن در هکتار)، نرخ تورم، نرخ ارز و قیمت تمامشده گندم وارداتی محاسبه میشود، افزود: «در حال حاضر، هر کیلوگرم گندم وارداتی حدود ۵۸ هزار تومان برای دولت تمام میشود. اختلاف ۶ هزار تومانی این رقم با قیمت پیشنهادی ۵۲ هزار تومان، به دلیل تورم در فاصله زمانی کاشت تا برداشت است. قیمت اولیه گندم ۲۷ تا ۲۸ هزار تومان بود، اما حذف ارز ترجیحی و افزایش نهادهها، تجدیدنظر در این نرخ را اجتنابناپذیر کرده است.»
