فوری: مازاد حساب جاری ایران سقوط کرد! آیا تراز ارزی کشور در لبه پرتگاه نفت‌محور است؟

حساب جاری ایران در سه‌ماهه نخست سال 1404 با مازاد 5.4 میلیارد دلاری به کار خود پایان داد. این رقم در مقایسه با دوره مشابه سال قبل کاهش چشمگیری را نشان می‌دهد و زنگ خطر را برای پایداری تراز ارزی کشور به صدا درآورده است.

روند کاهشی مازاد حساب جاری

بر اساس آمارهای منتشر شده، مازاد حساب جاری ایران در سه ماهه ابتدایی سال جاری، 5.4 میلیارد دلار ثبت شده است. این در حالی است که سال 1403 با مازاد قابل توجه 13.2 میلیارد دلاری به پایان رسیده بود. طی سال‌های اخیر و پس از تجربه کسری در سال‌های 1398 و 1399، رشد صادرات نفتی و غیرنفتی به بهبود تراز حساب جاری و خروج از وضعیت نامطلوب کمک کرده بود. اما کاهش این مازاد در ابتدای سال 1404، پرسش‌هایی جدی را درباره تداوم این روند مثبت مطرح می‌کند.

شکنندگی تراز ارزی در سایه صادرات نفت‌محور

یکی از اصلی‌ترین دلایل آسیب‌پذیری تراز ارزی کشور، همچنان ترکیب صادرات است که به شدت به فروش نفت وابسته است. این ساختار نفت‌محور، شکنندگی پایداری تراز ارزی را در برابر نوسانات بازار جهانی نفت و تحولات سیاسی و اقتصادی منطقه‌ای و بین‌المللی افزایش می‌دهد. تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که برای دستیابی به تراز حساب جاری پایدارتر و مقاوم‌تر، تنوع‌بخشی به سبد صادرات و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی ضروری است.