شوک خبری: تبانی پنهان بانکها برای غارت پول نفت/ ضربالاجل وزیر نفت شکست خورد!
ورود مجلس و بانک مرکزی به فساد بانکی تراستیهای نفتی و خالیخوانی در بانک اقتصاد نوین
یک نماینده مجلس از ابعاد گسترده «خالیخوانی» تراستیها با تبانی بانکها در خصوص منابع نفتی کشور پرده برداشت. حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، ضمن تشریح شیوه این تخلف، از ورود مجلس به این موضوع خبر داد و به جزئیاتی از جمله مسدود شدن حساب ارزی بانک اقتصاد نوین به دلیل آنچه «خالیخوانی» نامید، اشاره کرد.
جزئیات ترفند «خالیخوانی» و نقش بانکها
صمصامی در توضیح ترفند «خالیخوانی» گفت: این روش بدین صورت است که تراستی با یک بانک تبانی میکند تا بانک به دروغ اعلام کند که پول نفت وارد حساب شده است، در حالی که هیچ واریزی صورت نگرفته است. بانک مرکزی نیز بر اساس گزارش بانک عامل، این واریز را تایید میکند، اما در حقیقت پولی وجود ندارد.
وی درباره نقش بانکها در همکاری آگاهانه یا ناآگاهانه با تراستیهایی که پول نفت را تحویل ندادهاند، از جمله بانک اقتصاد نوین که گفته میشود حساب ارزی آن به دلیل این تخلف برای ماهها مسدود شده بود، اظهار داشت که این مسائل در حال بررسی است.
ورود مجلس و تعلیق تحقیق و تفحص
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تاکید کرد که مجلس به این موضوع ورود کرده و از ابزارهای نظارتی خود شامل طرح سوال، تذکر و تحقیق و تفحص استفاده خواهد کرد. وی افزود: «تحقیق و تفحص از بانک مرکزی را آغاز کردیم، اما بنا به ملاحظاتی فعلاً مسکوت مانده است.»
صمصامی در ادامه به گفتههایی مبنی بر اقدامات اخیر بانک اقتصاد نوین در همکاری با تراستیهایی که پول نفت را تحویل ندادهاند، اشاره کرد و افزود: مبالغی که هر یک از تراستیها تحویل ندادهاند، میتواند در بازار ارز و کاهش نرخ آن اثرگذار باشد. ارقام تراستیها کلان بوده و حتی به ۱۰ میلیارد دلار میرسد، در حالی که گفته شده بانک اقتصاد نوین تنها چند ده میلیون دلار را خالیخوانی کرده که بخش کوچکی از این ارقام است.
ابعاد گسترده تخلفات و سودجویی تراستیها
نماینده مجلس با بیان اینکه برای اعلام واریز، پول نفت باید به طور واقعی واریز شده باشد، توضیح داد: «البته ممکن است بانک مرکزی متوجه این تبانی نشود، اما وقتی حساب ارزی یک بانک مسدود میشود، یعنی تخلف شناسایی شده و به همین دلیل حساب بسته شده است.»
وی افزود: اطلاعات این تخلف گسترده بانکی در اختیار بانک مرکزی است و محرمانه باقی میماند. نمایندگان مجلس اطلاع دقیقی از گردش مالی این بانکها ندارند، اما پلیس امنیت اقتصادی و قوه قضاییه میتوانند به این پرونده ورود کرده و اقدامات قضایی لازم را انجام دهند.
صمصامی تشریح کرد که حجم مبالغ نفتی که به حساب تراستیها منتقل میشود، بسیار بالا است و این شرکتها از رسوب منابع نفتی در حسابهای خارجی، سودهای کلانی به دست آوردهاند. تراستیها هم از رسوب پول سود میبرند و هم اعتبار کسب میکنند که با این اعتبار میتوانند وامهای کلان دریافت کنند.
وی اضافه کرد: زمانی که فروش نفت ایران با مشکل مواجه شد و دریافتی نفت کاهش یافت، دریافتی تراستیها نیز کم شد. چون عادت داشتند از رسوب پول سود ببرند، پول را دیرتر واریز میکنند یا دیگر به طور کلی واریز نمیکنند.
پاسخگویی وزیر نفت در برابر مجلس
صمصامی همچنین اشاره کرد که اخیراً درباره تراستیهای نفتی و میزان ارز برنگشته، زمان اعلام بانک مرکزی درباره عدم واریز پول و همچنین درباره گزارشهای بانکی و تراستیهای نیکو، سوالاتی از وزیر نفت، پاکنژاد پرسیده شده که تا امروز پاسخی دریافت نشده است.
وی با تاکید بر مهلت مشخص برای پاسخگویی به سوالات نمایندگان افزود: «این مهلت برای وزیر نفت به پایان رسیده است. وزیر نفت اگر پاسخ ندهد، از طریق کمیسیون اقتصادی به مجلس دعوت و فراخوانده میشود؛ اگر نیامد، سوال وارد و کارت زرد به او داده میشود.»
محدودیتهای نظارتی و ضعف تضمینها
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در خصوص نظارت بر عملکرد بانکها گفت: «مسئله این است که مجلس نمیتواند نظارت مستقیم بر عملکرد بانک مرکزی داشته باشد. در برخی جلسات که حضور رئیس کل بانک مرکزی الزامی است، متولی آن حاضر نمیشود. به عنوان نماینده مجلس، ابزار نظارتی من بر بانک مرکزی محدود به تحقیق و تفحص است که آن هم فعلاً مسکوت مانده است.»
صمصامی در پاسخ به این سوال که چرا بانکها تضمین کافی از تراستیها نگرفتند، بیان کرد: «برای مبالغ یک میلیارد دلار یا ۱.۵ میلیارد دلار چه تضمینی میتوان گرفت؟ اخیراً برخی تراستیهای خارج از ایران اعلام کردند که تضمینهای داده شده را ضبط و استفاده کنند، در حالی که تضامین آنها تنها ملک است و ارزشی در برابر پول نفت ندارد.»
وی در پایان گفت: «تراستیها در دولتهای مختلف فعال بودند، اما حالا مشخص شدهاند، چرا که فروش نفت کاهش یافته و برای رسوب بیشتر ارز، مشکلات ایجاد کردهاند یا قید پس دادن پول را زدهاند. عدم تحویل پول نفت توسط تراستیها دقیقاً همین کثافتکاری است.»
