آمریکا با «Freedom» به جنگ فیلترینگ میرود: کابوسی برای ایران و چین؟
وزارت خارجه آمریکا فیلترینگ و نقض حریم خصوصی اینترنت در ایران را در کنار چین مورد انتقاد قرار داد.
وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا از نهاییسازی برنامهای جدید با هدف حفظ حریم خصوصی و ارائه دسترسی بدون سانسور به اینترنت جهانی خبر داد. این پلتفرم که برای فراهم آوردن تجربهای مشابه اینترنت آمریکاییها طراحی شده، قرار است در هفتههای آتی راهاندازی شود و دسترسی کاربران را در کشورهایی نظیر ایران و چین، که با محدودیتهای شدید اینترنتی مواجه هستند، تسهیل کند.
معرفی پلتفرم "Freedom.gov" و اهداف آن
پلتفرم جدید، موسوم به Freedom.gov، به زودی و در قالب یک اپلیکیشن دسکتاپ و موبایل (سازگار با سیستمعاملهای iOS و اندروید) به صورت رسمی آغاز به کار خواهد کرد. هدف اصلی این ابتکار، فراهم آوردن امکان دسترسی به اینترنت بدون سانسور تنها با یک کلیک برای کاربرانی است که در کشورهای دارای محدودیتهای گسترده اینترنتی زندگی میکنند.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که دولتها در سراسر جهان در حال تشدید کنترل خود بر فضای دیجیتال هستند. از "دیوار آتش بزرگ" (Great Firewall) در چین و محدودیتهای فزاینده در ایران گرفته تا قوانین سختگیرانه نظارتی در اروپا، همگی به کاهش دسترسی آزاد به فضای دیجیتال در ماهها و سالهای اخیر منجر شدهاند.
ویژگیهای کلیدی برای حفظ حریم خصوصی و شفافیت
یکی از مهمترین ویژگیهای سرویس Freedom.gov، رابط کاربری ساده و سریع آن است که اتصال به اینترنت آزاد را برای کاربران در پلتفرمهای مختلف تنها با یک کلیک میسر میسازد.
علاوه بر این، پلتفرم مذکور به صورت متنباز (Open-source) طراحی شده است تا کدهای آن برای بررسی شفافیت عملکرد در دسترس عموم قرار گیرد. Freedom.gov تضمین کرده است که هیچ گونه آدرس IP، دادههای نشست (Session Data)، تاریخچه وبگردی، درخواستهای DNS و شناسههای دستگاه را ثبت نمیکند و حریم خصوصی کاربران را به طور کامل حفظ خواهد کرد.
یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا در این باره اظهار داشت: «در راستای شفافیت کامل، ما Freedom.gov را کاملاً متنباز و در عین حال کاملاً ناشناس طراحی کردهایم. هر کسی میتواند نحوه کار آن را بررسی کند و هیچکس، حتی خود ما، قادر به ردیابی یا شناسایی شما نخواهیم بود.»
چشمانداز و چالشهای پیشرو
این اپلیکیشن که توسط دفتر آزادی دیجیتال وزارت امور خارجه و تحت نظارت مارکو روبیو نهایی شده است، به عنوان وزنهای تعادلبخش در برابر صنعت فناوری و کنترلهای دولتی بر اینترنت مطرح میشود. سارا راجرز، معاون دیپلماسی عمومی آمریکا که هدایت این ابتکار را بر عهده دارد، میگوید: «پلتفرم Freedom.gov جدیدترین تلاش ما در صف طولانی اقدامات وزارت خارجه برای محافظت و ترویج آزادیهای بنیادین در فضای آنلاین و آفلاین است و گسترهای کاملاً جهانی خواهد داشت.»
تاکنون جزئیات دقیق فنی این اپلیکیشن منتشر نشده است. موفقیت و پایداری Freedom.gov در محیطهایی با فیلترینگ پیچیده، به طور کامل به معماری فنی آن و تواناییاش در دور زدن اقدامات مسدودسازی (مانند فیلتر دامنهها یا محدود کردن پهنای باند) بستگی خواهد داشت.
این گزارش همچنین به تشدید نبرد جهانی بر سر حکمرانی اینترنت اشاره دارد؛ جایی که اروپا با «قانون خدمات دیجیتال» (DSA) و بریتانیا با «قانون ایمنی آنلاین»، نظارت بر پلتفرمها و محتوای کاربران را به شدت افزایش دادهاند و در کشورهایی نظیر روسیه نیز مسدودسازی سرویسهایی مانند واتساپ صورت گرفته است.
همزمانی با تحولات منطقهای
معرفی این پلتفرم در شرایطی صورت میگیرد که گزارشهای اخیر حاکی از آن است که به دلیل اختلافات داخلی در آژانسهای دولتی ایالات متحده و عدم تأمین بودجه فوری، میلیونها کاربر ایرانی ممکن است در آینده نزدیک دسترسی خود به سرویسهای ویپیان (VPN) تحت حمایت مالی آمریکا را از دست بدهند. این همزمانی، اهمیت ابتکار Freedom.gov را در راستای دسترسی آزاد به اطلاعات برای کاربران در مناطق محدود شده دوچندان میکند.
