جنگ پشت پرده آی‌مک: عربستان، امارات را اخراج می‌کند؟

تنش‌های جاری میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی ریشه‌های عمیقی در روابط شخصی رهبران دو کشور، شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد عربستان و شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات، دارد. این ارتباط که زمانی بسیار نزدیک و دوستانه بود، اکنون به عاملی کلیدی در فهم اختلافات منطقه‌ای تبدیل شده است.

مشاوره و راهنمایی در مسیر مدرن‌سازی

در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶، زمانی که شاهزاده محمد بن سلمان (معروف به ام‌بی‌اس) مسیر مدرن‌سازی پادشاهی محافظه‌کار عربستان را در پیش گرفته بود، شیخ محمد بن زاید آل نهیان (معروف به ام‌بی‌زی)، رهبر امارات، نقش مشاوری کلیدی را برای ولیعهد جوان سعودی ایفا می‌کرد. تجربیات امارات در توسعه و پیشرفت، الهام‌بخش عربستان در اصلاحات داخلی بود و این تبادل نظرها زمینه‌ساز نزدیکی بیشتر این دو شخصیت برجسته در منطقه شد.

پیوند پیچیده پدر و فرزند، رقابت برادران

نزدیکان به هر دو رهبر، رابطه میان «ام‌بی‌اس» و «ام‌بی‌زی» را ترکیبی پیچیده از پیوند پدر و فرزندی و در عین حال رقابتی میان برادر بزرگ‌تر و کوچک‌تر توصیف می‌کنند. این دینامیک خاص، که در آن هم حمایت و هم رقابت به صورت پنهان و آشکار وجود داشت، به تدریج بر تصمیمات و سیاست‌های منطقه‌ای دو کشور سایه افکند.

سرمنشأ اختلافات کنونی

تحلیلگران مسائل خاورمیانه بر این باورند که همین پویایی‌های تاریخی و شخصی میان ولیعهد عربستان و رئیس امارات، با وجود نزدیکی اولیه، بستر اصلی بروز اختلافات و تنش‌های فعلی میان ریاض و ابوظبی را فراهم آورده است. درک این ابعاد پیچیده از رابطه شخصی رهبران، برای تحلیل وضعیت کنونی و آینده همکاری‌ها یا رقابت‌های منطقه‌ای این دو قدرت حاشیه خلیج فارس ضروری است.