فاجعه خاموش: نیمی از ایرانیان هنوز خودرو ندارند!
رابطه نابرابری درآمدی و قیمت خودرو با مالکیت و معضل خودروهای فرسوده
بر اساس آمارهای منتشر شده، به طور متوسط ۵۵ درصد از خانوارهای ایرانی صاحب خودرو هستند، در حالی که نزدیک به ۴۵ درصد از خانوادهها فاقد وسیله نقلیه شخصی میباشند. این آمار نشاندهنده نابرابری قابل توجهی در مالکیت خودرو میان دهکهای مختلف درآمدی است.
نابرابری در مالکیت خودرو
مالکیت خودرو در ایران به شدت با سطح درآمد خانوارها مرتبط است. بررسیها نشان میدهد که در دهکهای بالای درآمدی، این نسبت به مراتب بالاتر است؛ به طوری که ۸۳ درصد از خانوارهای دهک دهم، خودرو شخصی دارند. در مقابل، تنها ۳۱ درصد از خانوارهای متعلق به دهک دوم، یعنی از گروههای کمدرآمدتر، از این امکان برخوردارند. این اختلاف فاحش، چالشهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای را به همراه دارد.
افزایش قیمت و حذف دهکهای پایین
یکی از عوامل اصلی تشدید این نابرابری، رشد چشمگیر قیمت خودروهای نو در بازار است. قیمت خودروهای صفر کیلومتر به حدود ۸۰۰ میلیون تومان رسیده است، که این رقم، عملاً دهکهای پایین و حتی متوسط جامعه را از گردونه خریداران خودروی نو خارج کرده است. این وضعیت، دسترسی به خودرو را برای بخش بزرگی از جامعه به یک رؤیا تبدیل کرده است.
معضل خودروهای فرسوده در دست کمدرآمدها
در کنار معضل عدم دسترسی به خودروی نو، مسئله دیگری نیز وجود دارد: بیش از ۸ میلیون خودروی فرسوده در کشور در دست خانوارهای کمدرآمد است. این خودروها نه تنها مصرف سوخت بالایی دارند و آلایندگی زیستمحیطی ایجاد میکنند، بلکه هزینههای نگهداری و تعمیرات سنگینی را نیز بر دوش صاحبان خود تحمیل میکنند که خود چالشی مضاعف برای این بخش از جامعه به شمار میرود.