فاش شد! پشت پرده عقبنشینی دولت از بودجه ریاضتی؛ آیا چنددوازدهم فقط یک سناریو بود؟
کمیسیون تلفیق مجلس اصلاحات بودجه ۱۴۰۵ دولت و نرخ ارز را برای تصویب نهایی بررسی میکند.
لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور، پس از رد کلیات اولیه در کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی و انجام مذاکرات فشرده میان دولت و مجلس، شاهد تغییرات گسترده و بنیادینی است. این اصلاحات قابلتوجه، که با موافقت رئیسجمهور و واگذاری ابتکار عمل به مجلس صورت گرفته، مسیر نهایی تصویب بودجه را متحول کرده است.
مخالفتهای اولیه و چرایی عقبنشینی دولت
کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ در آغاز دی ماه امسال، به دلیل نگرانیها و مخالفتهای نمایندگان مجلس رد شد. عمده ایرادات مطرح شده شامل ناکافی بودن رشد ۲۰ درصدی حقوقها، افزایش دو درصدی مالیات بر ارزش افزوده، ابهام در نحوه اجرای کالابرگ، نگرانی نسبت به اعتبارات عمرانی و آثار احتمالی اصلاح نرخ ارز بر منابع و مصارف بودجه میشد.
پس از این اتفاق، رئیسجمهور با ارسال نامهای به رئیس مجلس، ضمن پذیرش بخشی از کاستیهای موجود در لایحه، با تعیین چند شرط، با اعمال اصلاحات و تغییرات از سوی مجلس موافقت کرد. این تصمیم دولت عمدتاً ناشی از نگرانی از طولانیشدن فرآیند تصویب بودجه و احتمال ورود کشور به بودجههای چنددوازدهم بود که به گفته خانلو، سخنگوی ستاد بودجه دولت، آسیب جدی به اجرای امور کشور وارد میکند. او تأکید کرد که عدم بازگرداندن لایحه به دولت، بهدلیل محدودیت زمانی و تجربههای ناموفق بودجههای چنددوازدهم بوده است.
محورهای اصلی اصلاحات: افزایش نرخ ارز مبنا و تأمین هزینهها
در جریان بررسی مجدد لایحه در کمیسیون تلفیق، تغییرات چشمگیری اعمال شده است که مهمترین آنها افزایش نرخ ارز مبنای بودجه است. نرخ ارز پیشبینیشده در لایحه که در ابتدا حدود ۷۵ هزار تومان تعیین شده بود، اکنون به ۱۲۳ هزار تومان افزایش یافته است. این اقدام، که پس از جلسات متعدد تیم اقتصادی دولت، وزرای مربوطه، رئیسکل بانک مرکزی و نمایندگان مجلس و در راستای حرکت بهسمت یکسانسازی نرخ ارز اتخاذ شد، امکان پوشش هزینههای سنگین تحمیلشده در اصلاحات جدید بودجه را فراهم میکند.
پورمحمدی، رئیس امور تلفیق بودجه سازمان برنامه و بودجه کشور، در خصوص افزایش ۶۵۰ هزار میلیارد تومانی هزینههای عمرانی و جاری بودجه سال ۱۴۰۵ در کمیسیون تلفیق، تصریح کرد که این افزایش از محلهایی از جمله افزایش نرخ ارز مبنای بودجه و سایر منابع همچون عرضه سهام و انتشار بیشتر اوراق پیشبینیشده تأمین خواهد شد و در نهایت بودجه تراز خواهد بود.
چشمانداز نهایی بودجه ۱۴۰۵
تحولات اخیر نشان میدهد که لایحه بودجه ۱۴۰۵ در مسیر دگرگونیهای اساسی قرار گرفته و شکل نهایی آن بیش از هر زمان دیگری متأثر از ملاحظات مجلس و ضرورتهای اجرایی دولت خواهد بود. این رویکرد، در نهایت به ایجاد تعاملی سازنده بین دو قوه در راستای تدوین بودجهای جامع و کارآمد برای سال آینده منجر خواهد شد.
