میانگین بارشهای ایران مثبت شد: پایان کابوس خشکسالی یا آغاز یک بحران جدید؟
سازمان هواشناسی از کاهش بارندگی و نوسانات دما در تهران طی سال آبی جاری خبر داد.
بر اساس جدیدترین گزارش سازمان هواشناسی کشور، میانگین بارشها تا تاریخ ۱۵ دیماه سال جاری در مجموع با روند مثبتی همراه بوده است؛ با این حال، استان تهران با ثبت کاهش ۵۸ درصدی بارندگی نسبت به سال گذشته، در صدر فهرست استانهای با بیشترین افت بارش قرار گرفته است. این دادهها همچنین جزئیاتی از وضعیت دمایی و پراکنش بارشها در سراسر کشور را ارائه میدهند.
نوسانات دمایی در نقاط مختلف ایران
از ابتدای سال آبی جاری (اول مهرماه) تا پایان روز ۱۵ دی، ایستگاه زرآباد در استان سیستان و بلوچستان با ثبت دمای ۲۹ درجه سانتیگراد، گرمترین نقطه کشور بوده است. در مقابل، ایستگاه چالدران در استان آذربایجان غربی با دمای منفی ۲۱.۲ درجه سانتیگراد، سردترین نقطه ایران برآورد شده است.
بررسی میانگین دمای کشور در هفت روز گذشته، عدد ۵.۷ درجه سانتیگراد را نشان میدهد که در مقایسه با میانگین بلندمدت این دوره (۶.۵ درجه سانتیگراد)، کاهشی معادل ۰.۷ درجه را تجربه کرده است. همین روند کاهشی در مقیاس ماهانه و فصلی نیز مشاهده میشود؛ میانگین دمای کشور از ابتدای ماه جاری ۶.۴ درجه سانتیگراد و از ابتدای فصل جاری نیز ۶.۴ درجه سانتیگراد ثبت شده که هر دو نسبت به میانگین بلندمدت خود به ترتیب ۰.۳ و ۰.۳ درجه سانتیگراد کاهش یافتهاند.
با این حال، در مقیاس کلی سال زراعی، میانگین دمای کشور از آغاز سال تا ۱۵ دیماه، ۱۴.۶ درجه سانتیگراد گزارش شده که نسبت به میانگین بلندمدت ۱۳.۶ درجه سانتیگراد، افزایشی یک درجهای را نشان میدهد. این آمار بیانگر آن است که با وجود نوسانات و کاهشهای دمایی در دورههای کوتاهمدت، روند کلی دما در سال آبی جاری همچنان بالاتر از حد نرمال بلندمدت قرار دارد.
پراکنش بارشها و میزان تأمین آب در سال آبی جاری
بررسی نقشههای بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۵ دیماه ۱۴۰۴، نشاندهنده پراکنش متفاوتی در نقاط مختلف ایران است. میزان تأمین آب کشور تا این تاریخ، ۳۲.۴ درصد از کل نیاز سالانه گزارش شده است. بیشترین میزان بارشها عمدتاً در بخشهای غربی و شمال غربی کشور، قسمتهایی از رشتهکوههای البرز و زاگرس و همچنین نواحی جنوبی خلیج فارس متمرکز بوده است. در مقابل، برخی مناطق مرکزی و شرقی کشور بارشهای کم یا متوسطی را تجربه کردهاند که نشاندهنده استمرار شرایط کمآبی در این بخشها است.
بررسی روند بارشها در دورههای زمانی مختلف
در تحلیل روند بارشها، متوسط بارندگی کشور در هفت روز گذشته ۱.۹ میلیمتر ثبت شده که در مقایسه با مقدار بلندمدت این دوره، کاهشی ۷۰.۵ درصدی را نشان میدهد. با این وجود، از ابتدای ماه جاری، مجموع بارشها به ۱۵.۳ میلیمتر رسیده که افزایشی ۱۲.۴ درصدی نسبت به مقدار بلندمدت مشابه دارد.
همچنین از ابتدای فصل جاری تاکنون، کشور ۱۵.۳ میلیمتر بارش دریافت کرده که نسبت به بلندمدت فصل جاری، افزایشی معادل ۲۳.۸ درصد را نشان میدهد. در مجموع از آغاز سال آبی جاری تا ۱۵ دیماه، مجموع بارشها ۷۶.۲ میلیمتر بوده است که نسبت به میانگین بلندمدت سال جاری (۷۱.۴ میلیمتر)، افزایشی ۶.۶ درصدی را به ثبت رسانده است. این آمار نشان میدهد که میانگین بلندمدت میزان بارشها در سطح کشور تا این بازه زمانی، حدود ۴.۷ میلیمتر افزایش یافته است.
استانهای دارای بیشترین افت و خیز بارندگی نسبت به بلندمدت
بر اساس دادههای مقایسهای مجموع بارش کشور و استانها با میانگین بلندمدت تا ۱۵ دی، افت قابلتوجهی در میزان بارش سال آبی جاری در بسیاری از استانها مشاهده میشود. در صدر این کاهشها، استان گیلان با افت ۱۸۰.۹ میلیمتر قرار دارد. استانهای لرستان با کاهش ۱۰۸.۷ میلیمتر و مازندران با ۸۱.۹ میلیمتر، رتبههای بعدی را به خود اختصاص دادهاند. استانهای چهارمحال و بختیاری، البرز، همدان، تهران (با ۶۵.۲ میلیمتر کاهش)، کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، مرکزی، اردبیل و گلستان نیز با افتهای چشمگیر در میزان بارش مواجه بودهاند.
در مقابل، برخی استانها نیز بارشهایی فراتر از میانگین بلندمدت را تجربه کردهاند. استان هرمزگان با ۱۲۳.۸ میلیمتر، کرمان با ۵۱.۶ میلیمتر، خراسان جنوبی با ۴۱.۹ میلیمتر، خراسان رضوی با ۱۷.۹ میلیمتر، اصفهان با ۱۵.۴ میلیمتر، سیستان و بلوچستان با ۹.۲ میلیمتر، فارس با ۷.۸ میلیمتر، آذربایجان غربی با ۶.۹ میلیمتر، یزد با ۵.۱ میلیمتر و کردستان با ۴.۹ میلیمتر بارش اضافی نسبت به میانگین بلندمدت داشتهاند.
تهران، صدرنشین کاهش بارندگیها نسبت به سال گذشته
تحلیل آمارهای مقایسهای بارشها از ابتدای سال آبی جاری تا پایان روز ۱۳ دیماه نشان میدهد که برخی استانها کاهش چشمگیری در میزان بارندگی نسبت به سال آبی گذشته داشتهاند. در این میان، استان تهران با ثبت ۲۴.۴ میلیمتر بارش و افت ۵۸ درصدی، در صدر این فهرست قرار دارد. پس از پایتخت، استانهای قزوین با کاهش ۵۶ درصدی، البرز با افت ۴۷ درصدی، همدان با ۳۵ درصد کاهش، اردبیل با ۲۰ درصد کاهش و مرکزی با ۱۳ درصد کاهش، بیشترین افت بارندگی را نسبت به سال آبی گذشته تجربه کردهاند.
