فاجعه مالیاتی در لایحه بودجه: شکاف درآمدها، برنامه هفتم را به خاک مینشاند!
اصلاحات ساختاری و مالیاتی، محور بودجه ۱۴۰۳ برای رشد سهم مالیات از GDP.
بررسیها نشان میدهد که لایحه بودجه سال آینده با اهداف تعیینشده در برنامه هفتم توسعه برای نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی، فاصلهای معنادار دارد. این شکاف قابل توجه، میتواند تحقق اهداف درآمدهای پایدار دولت را با چالش جدی مواجه کند.
فاصله معنادار بودجه ۱۴۰۳ با اهداف برنامه هفتم
بر اساس برنامه هفتم توسعه، نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی برای سال جاری ۶ درصد و برای سال آینده (۱۴۰۳) باید به ۷.۴ درصد برسد. با این حال، ارقام مندرج در لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ حاکی از پیشبینی حدود ۲۹۰۰ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی است. برای دستیابی به نسبت ۷.۴ درصدی تعیینشده در برنامه، درآمدهای مالیاتی میبایست به حدود ۳۷۰۰ هزار میلیارد تومان میرسید. این موضوع نشاندهنده وجود فاصلهای نزدیک به ۸۰۰ هزار میلیارد تومان میان پیشبینی بودجه و اهداف برنامه است.
تبعات عدم همسویی سیاستهای مالیاتی
این اختلاف قابل توجه نشان میدهد که سیاستهای مالیاتی پیشبینیشده در لایحه بودجه، همراستا با اهداف کمی برنامه هفتم توسعه تنظیم نشدهاند. این عدم همسویی میتواند دولت را در مسیر تأمین منابع پایدار مورد نیاز برای هزینههای جاری و توسعهای با دشواریهای جدی روبهرو سازد و تحقق چشماندازهای اقتصادی کشور را تحت تاثیر قرار دهد.
لزوم اصلاحات ساختاری برای اهداف بلندمدت
برنامه هفتم توسعه همچنین هدفگذاری کرده است که نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی در سال ۱۴۰۶ به ۸.۷ درصد افزایش یابد. تحقق این هدف بلندپروازانه مستلزم آن است که درآمدهای مالیاتی در لایحه بودجه سال مذکور به حدود ۴۳۰۰ هزار میلیارد تومان برسد. دستیابی به چنین رقمی نیازمند اصلاحات ساختاری عمیق در نظام مالیاتی کشور، گسترش پایههای مالیاتی جدید و کاهش چشمگیر فرار مالیاتی خواهد بود.
هشدار کارشناسان درباره تحقق اهداف برنامه
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که بدون بازنگری جدی در سیاستهای مالیاتی جاری و واقعبینانهکردن ارقام بودجهای، دستیابی به اهداف تعیینشده در برنامه هفتم توسعه در حوزه درآمدهای پایدار با تردید جدی روبهرو خواهد بود. آنها بر ضرورت بازبینی و تطابق لایحه بودجه با اهداف کلان برنامه توسعه تاکید میکنند.
