فوری: سرنوشت پول نفت دولت در 1405؛ جهنم یا بهشت؟
آینده اقتصاد ایران و بودجه ۱۴۰۵ در گروی سناریوهای نفتی، قیمت و صادرات نفت است.
بررسیهای کارشناسی نشان میدهد که درآمدهای نفتی پیشبینیشده برای بودجه سال ۱۴۰۵ به شدت به سناریوهای مختلف قیمت و میزان صادرات نفت خام بستگی دارد و هرگونه تغییر در این پارامترها میتواند اثر قابل توجهی بر منابع دولت داشته باشد.
برآورد اولیه منابع نفتی در لایحه بودجه ۱۴۰۵
بر اساس برآوردهای لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، مجموع میزان صادرات نفت خام، خالص صادرات گاز طبیعی و میعانات گازی کشور معادل ۲۵.۴ میلیارد دلار در نظر گرفته شده است. سهم دولت از این منابع با نرخ تسعیر ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومان، حدود ۲۵۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده است. همچنین، سهم استقراض از صندوق توسعه ملی ۷.۹ میلیارد دلار معادل ۵۹۰ هزار میلیارد تومان پیشبینی شده است. در مجموع، استفاده دولت از منابع ارزی نفت و گاز در سناریوی پیشنهادی لایحه به ۱۶.۶ میلیارد دلار و ۸۴۰ هزار میلیارد تومان میرسد.
تأثیر نوسانات قیمت و صادرات بر درآمدهای بودجه
درآمدهای نفتی بودجه به شدت به فروض در نظر گرفته شده برای قیمت و میزان صادرات بستگی دارد و تغییر در هر یک از این عوامل، اثر قابل توجهی بر منابع مالی دولت خواهد داشت. تحلیلگران اقتصادی با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف، به بررسی دامنه تغییرات این درآمدها پرداختهاند.
سناریوی بدبینانه: کاهش چشمگیر منابع
در صورت تحقق سناریوی بدبینانه، یعنی کاهش قیمت صادراتی نفت به ۵۰ دلار در هر بشکه و صادرات روزانه یک میلیون بشکه، سهم مستقیم دولت به ۲۰۹ هزار میلیارد تومان و منابع دریافتی از صندوق توسعه ملی به ۴۹۵ هزار میلیارد تومان کاهش خواهد یافت. این کاهش در مجموع ۱۳۵ هزار میلیارد تومان کمتر از پیشبینی اولیه لایحه بودجه خواهد بود که میتواند چالشهای جدی برای تأمین مالی بودجه ایجاد کند.
سناریوی خوشبینانه: افزایش مازاد بودجه
در مقابل، اگر قیمت نفت به ۶۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد و میزان صادرات به ۱.۲ میلیون بشکه در روز برسد، سهم دولت به ۳۰۵ هزار میلیارد تومان و منابع صندوق توسعه ملی به ۷۲۲ هزار میلیارد تومان افزایش خواهد یافت. در این سناریو، در مجموع ۱۸۷ هزار میلیارد تومان منابع بودجهای بیشتر از برآورد اولیه تأمین خواهد شد که فرصتهایی را برای دولت جهت سرمایهگذاری یا کاهش کسری بودجه فراهم میآورد.
کارشناسان اقتصادی بر این نکته تأکید دارند که درآمدهای نفتی بودجه ۱۴۰۵ کاملاً تابع فروض قیمت و میزان صادرات بوده و هرگونه تغییر در این پارامترها، اثر مستقیمی بر منابع دولت و پایداری مالی بودجه کشور خواهد داشت.
