هشدار تکاندهنده: آلودگی هوا مغز فرزندان شما را فلج میکند!
آلودگی هوا سلامت کودکان، سیستم عصبی و توانایی یادگیری آنها را با افزایش مرگومیر تهدید میکند؛ راهکارهای مقابله چیست؟
دکتر علی فرجی، متخصص بیماریهای کودکان و عضو هیات مدیره انجمن پزشکان ایران، با هشدار جدی درباره پیامدهای ماندگار آلودگی هوا بر سیستم عصبی کودکان، تاکید کرد که قرار گرفتن در معرض این آلایندهها در سنین پایین، به طور مستقیم بر حافظه، هوش و توانایی یادگیری کودکان در آینده تاثیر منفی میگذارد. وی افزود که سالانه شمار قابل توجهی از مرگومیرهای کودکان نیز با این پدیده مرتبط است.
آسیبهای مستقیم و غیرمستقیم بر سیستم عصبی
دکتر فرجی در تشریح آثار زیانبار آلودگی هوا بر رشد عصبی و جسمی کودکان، این پدیده را یک معضل جدی توصیف کرد. او اظهار داشت: علاوه بر ایجاد مشکلات تنفسی اولیه مانند آسم در کودکان، وجود آلایندههایی نظیر سرب و سایر مواد سمی در هوا میتواند به مسمومیت و آسیب دستگاه عصبی منجر شود.
وی افزود: مشکلات تنفسی ناشی از آلودگی، باعث کاهش سطح اکسیژنرسانی خون میشود که این امر به نوبه خود با محدود کردن دسترسی سلولهای عصبی مغز به اکسیژن کافی، ضایعات عصبی را تشدید میکند. بنابراین، آلودگی هوا از دو مسیر مستقیم سمیت مواد آلاینده و نیز ایجاد اختلالات تنفسی، به سیستم عصبی کودکان آسیب وارد میآورد.
تاثیر سن و کاهش توانایی یادگیری
فرجی هشدار داد که شدت و ماندگاری آسیبهای عصبی ارتباط مستقیمی با سن کودک دارد. به طوری که هرچه سن کودک پایینتر باشد، آثار منفی پایدارتری بر حافظه، هوش و فرآیند یادگیری وی در سالهای آتی بر جای خواهد ماند.
به گفته این متخصص کودکان، کودکانی که در مناطق با آلودگی هوای بالا زندگی میکنند، غالباً به دلیل آسیبهای وارده در سنین پایین، با کاهش توانایی یادگیری در دوران مدرسه مواجه خواهند شد.
آمار نگرانکننده مرگومیر کودکان
این متخصص کودکان با اشاره به آمارهای مرگومیر مرتبط با آلودگی هوا، عنوان کرد: بر اساس بررسیها، در ایران آمار کلی مرگومیر منتسب به آلودگی هوا حدود ۵۰ هزار نفر در سال ذکر شده است که بیش از ۱۵ درصد از موارد مرگ کودکان میتواند مرتبط با این عامل باشد.
وی تاکید کرد: به طور میانگین در جهان در هر ۱۰۰ هزار کودک زیر ۵ سال، تا ۸ مورد مرگ ناشی از عفونتهای دستگاه تنفسی تحتانی به آلودگی هوا نسبت داده میشود.
راهکارهای مقابله و کاهش آسیبپذیری
فرجی یکی از مهمترین راهکارهای کاهش مواجهه و آسیبپذیری کودکان با آلودگی هوا را برشمرد و افزود: پرهیز از حضور کودکان در فضای باز در روزهایی که شاخص کیفیت هوا در سطح خطرناک اعلام میشود، اهمیت بالایی دارد. بهتر است کودکان در چنین شرایطی در منزل باقی بمانند، از فعالیت بدنی شدید حتی در محیط داخلی خودداری کنند و در صورت امکان، برای ساعاتی از شهرهای آلوده خارج شوند.
وی درباره نقش تغذیه در پیشگیری از آسیبهای ناشی از آلودگی هوا توضیح داد: اگرچه در متون طب سنتی بر مصرف برخی مواد غذایی مانند شیر تاکید شده، اما شواهد علمی قوی در این زمینه موجود نیست. با این حال، مصرف فراوان مایعات برای کمک به دفع سموم و حفظ گردش خون مناسب، به صورت کلی توصیه میشود. همچنین، پرهیز از مصرف غذاهای مضر و فستفودها در دوران آلودگی هوا میتواند مفید باشد.
مسئولیت اجتماعی و نقش خانوادهها
دکتر فرجی با تاکید بر مسئولیت اجتماعی همگانی، از خانوادهها خواست تا خود نیز در کاهش تولید آلایندهها مشارکت فعال داشته باشند و اظهار کرد: اقداماتی مانند رفع نقص فنی وسایل نقلیه شخصی، استفاده بهینه و با درجه حرارت پایینتر از وسایل گرمایشی و به طور کلی، کاهش رفتارهایی که منجر به تولید آلودگی میشود، از جمله این اقدامات است.
وی یادآور شد: محافظت از گروههای آسیبپذیر به ویژه کودکان و سالمندان با ماندن در خانه در مواقع آلودگی شدید و انتخاب زمان و مکان مناسب برای خروج از شهر در صورت امکان، امری ضروری است.
