صفر تا صد جنجال توزیع روغن مایع فاسد / حواستان به این برندها باشد!

نکته قابل تامل آنکه با وجود توضیحات شرکت بازرگانی دولتی و تکذیب دادستان مرکز استان هرمزگان، رئیس کل دادگستری استان هرمزگان از توقیف یک محموله ۴۴ هزار تنی روغن غیرقابل خوراکی در بندر شهید رجایی به ارزش ۷۰ میلیون یورو خبر داده است. از سوی دیگر تکلیف روغن‌های ترخیص شده‌ای که وارد بازار شده هم مشخص نیست.

اما ماجرای این واردات و حواشی بعدی آن چیست؟

ماجرا از آنجا آغاز شد که خبر واردات ۹۱ هزار تن روغن مایع مسموم و تاریخ گذشته که ۴۷ هزار تن آن نرخیص و راهی بازار شده منتشر شد و به سرعت در صدر خبرها قرار گرفت.

براساس این خبربیش از ۹۱ هزار تن روغن مایع در مرداد ۱۴۰۰ توسط «شرکت مادر تخصصی بازرگانی ایران» از دو کشور ترکیه و آرژانتین ‌در قالب ۳ محموله وارد ایران شد که بنا به گزارش‌های صریح سازمان غذا و دارو مسموم به سموم کشاورزی و آفت‌کش‌ها بودند.

این محموله از مرداد ۱۴۰۰ تا اردیبهشت ۱۴۰۲ در گمرک شهید رجایی نگهداری می‌شد و طی ۴ مرحله نمونه‌برداری و آزمایش آن در آزمایشگاه‌های مختلف «غیر قابل ترخیص» و «غیر قابل مصرف انسانی» شناخته شد.

علیرغم‌ گزارش‌های رسمی درباره‌ مسموم بودن این محموله، کمیته فنی نتایج به‌دست آمده نمونه‌گیری‌ها را «غیر قطعی» دانست و دستور به ترخیص ۴۷ هزار تن از این روغن‌ها را صادر کرد و این حجم روغن با عنوان خوراکی راهی بازار شد.

روغن‌هایی که حالا علاوه بر اتهام غیر خوراکی بودن، تاریخ انقضای‌شان نیز به دلیل خواب در کمرگ به پایان رسیده است. البته ظاهرا این مشکل به راحتی با یک صورتجلسه حل شد و تاریخ انقضاء محموله در تاریخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۶ به مدت ۶ ماه تمدید و سپس محموله ترخیص شد.

براساس اخبار، دو مورد از این محموله‌ها مربوط به یک شرکت ترکیه‌ای و یک محموله مربوط به یک شرکت آرژانتینی است که وارد‌کننده این روغن‌ها شرکت بازرگانی دولتی است.

شرکت بازرگانی دولتی وارد میدان شد

شرکت بازرگانی دولتی در واکنش به ادعای توزیع روغن‌های مسموم تاکید کرد که یک قطره روغن خوراکی بدون مجوز سازمان غذا و دارو وارد کشور نمی‌شود.

روابط عمومی شرکت بازرگانی دولتی ایران در مورد فرآیند توزیع روغن خوراکی در بازار، با تأکید بر اینکه صدور گواهی‌های تأیید سلامت مواد غذایی از مراجع مربوطه از جمله سازمان ‌ملی استاندارد ایران و سازمان غذا و دارو، پیش‌نیاز توزیع اقلام خوراکی در بازار است، تأکید کرد: روغن خام، صرفاً در صورتی‌ که سلامت و اصالت آن به تأیید سازمان‌های مذکور رسیده باشد، امکان ترخیص از گمرک و عرضه در مجاری توزیع و مبادی مصرف را داراست.

در پی انتشار خبری در فضای مجازی مبنی بر واردات روغن‌های آلوده به سموم کشاورزی و آفت‌کش‌ها در مرداد۱۴۰۰، توسط شرکت مادر تخصصی بازرگانی ایران به کشور، این شرکت توضیحاتی مبنی بر توزیع ۴۷ هزار تن روغن مایع مسموم و تاریخ گذشته در این دولت و نکات مندرج در خبر مذکور را ارائه کرد که در زیر آمده است:

۱. تاریخ ثبت سفارش و ورود روغن مورد ادعا، مربوط به دولت قبل در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ بوده و مشخصاً در اسفندماه ۱۳۹۹ خریداری و در تیرماه ۱۴۰۰ وارد کشور شده و یک‌ماه بعد یعنی در مردادماه، وجه آن پرداخت شده است.

۲. در مهرماه ۱۴۰۰ از سوی سازمان غذا و دارو، نمونه‌گیری روغن‌های خریداری شده، انجام شده که بعد از چند نوبت نمونه‌گیری، از مجموع ۹۱ هزار تُن روغن وارداتی، سلامت ۴۷ هزار تُن در دی‌ماه ۱۴۰۱، تأیید و سلامت ۴۴ هزار تُن دیگر، مورد تایید قرار نگرفت که این مقدار در مخازن، باقی مانده و در حال طی مراحل مرجوع کردن به شرکتی است که روغن‌ها در سال ۱۳۹۹ از آن خریداری شده است.

۳. تأکید می‌شود که اساساً هیچ‌گونه کالایی بدون مجوز سازمان غذا و دارو و سازمان ملی استاندارد ایران، امکان ورود به بازار ندارد و در صورتی‌ که کالایی مورد تأیید سازمان‌های مذکور قرار نگیرد، نه تنها به مجاری توزیع و مبادی مصرف وارد نمی‌شود که حتی ترخیص آن از گمرک نیز عملاًً امکان‌پذیر نیست.

۴. سازمان ملی استاندارد ایران، مرجع بررسی استاندارد کالا و سازمان غذا و دارو، نهاد تخصصی برای سنجش سلامت و اصالت کالاهاست که در همه ادوار با دقت و بر مبنای شاخص‌های حرفه‌ای و استانداردهای جهانی انواع کالاها را ارزیابی می‌کنند، کما اینکه ۴۴ هزار تُن از محموله روغن مورد ادعا را تأیید نکرده‌اند.

دادستان هرمزگان تکذیب کرد

پس از تکذیب و توضیحات بازرگانی دولتی، دادستان مرکزی استان هرمزگان هم ترخیص ۴۷ هزار تن روغن آلوده از بندر شهید رجایی را تکذیب کرد.

سازمان غذا و دارو آزمایش‌هایی را بر روغن‌های وارداتی انجام داد و برخی از محموله‌ها که از نظر سلامت و کیفیت مشکلی نداشتند، اجازه ترخیص یافتند و یک محموله ۴۴ هزار تنی که فاقد سلامت و استانداردهای لازم و تعیین شده از سوی سازمان غذا و دارو بود، اجازه ترخیص نیافتند و همچنان در مخزن‌ها هستند.

دادستان مرکز استان هرمزگان ادامه داد: روغن‌های ترخیص‌شده اجازه سازمان غذا و دارو را داشتند اما محموله ۴۴ هزار تنی روغن‌های آلوده اجازه ترخیص نیافت و همچنان در مخزن‌های بندر هستند.

اکبری افزود: روغن‌های ترخیص شده هیچ مشکلی نداشتند و مطمئن باشید اگر حتی یک هزارم درصد هم مشکل داشتند به هیچ وجه اجازه ترخیص نمی‌یافتند.

دادستان مرکز استان هرمزگان تاکید کرد: ما مستند قانونی داریم که روغن‌های ترخیص شده هیچ مشکلی ندارند.

دادستان مرکز استان هرمزگان همچنین اظهار کرد: سازمان غذا و دارو و گمرک که نهادهای دولتی هستند از همان دو سال قبل که محموله روغن‌ها به کشور آمد، مانع ترخیص روغن‌های آلوده شده‌اند و این ادعا که دولت این روغن‌ها را ترخیص کرده است، صحیح نیست.

دادستان مرکز استان هرمزگان در پایان گفت: این ۴۴ هزار تن روغن از نظر سازمان غذا و دارو قابلیت مصرف انسانی ندارند و به همین دلیل، از دو سال قبل تاکنون اجازه ترخیص نیافته‌اند اما روغن‌های ترخیص‌شده هیچ مشکلی برای مصرف ندارند.

رئیس کل دادگستری هرمزگان نظر دیگری دارد

با وجود تکذیب دادستان مرکز استان هرمزگان، رئیس کل دادگستری استان هرمزگان از توقیف یک محموله ۴۴ هزار تنی روغن غیرقابل خوراکی در بندر شهید رجایی به ارزش ۷۰ میلیون یورو خبر می‌دهد.

مجتبی قهرمانی با بیان اینکه سلامت شهروندان خط قرمز دستگاه قضاست گفت: در همین راستا یک محموله ۴۴ هزار تنی روغن به ارزش ۷۰ میلیون یورو در بندر شهید رجایی وجود دارد و به هیچ عنوان اجازه ترخیص به آن نمی‌دهیم. شرکت فروشنده این روغن‌ها مدعی شده که محموله را پس می‌گیرد.

وی افزود: درحال‌حاضر پیگیر این موضوع هستیم و هفته آینده جلسه‌ای در این رابطه برگزار می‌شود و مسئولان مربوطه را دعوت کردیم که در این جلسه نسبت به این موضوع پاسخگو باشند. برای مدیران مربوطه، پرونده کیفری تضییع اموال عمومی تشکیل شده است و این پرونده در بازپرسی دادسرای بندرعباس در حال پیگیری است.

رئیس کل دادگستری استان هرمزگان تصریح کرد: درباره این پرونده سازمان غذا و دارو رسالت خود را به خوبی انجام داده است و محموله‌ای که امکان مصرف ندارد را تحت هیچ شرایطی تایید نکرده است. این روغن‌ها در قالب ۳ محموله به بندر شهید رجایی وارد شده است. ۲ مورد از این محموله‌ها مربوط به یک شرکت ترکیه‌ای و یک محموله مربوط به یک شرکت آرژانتینی است. وارد‌کننده این روغن‌ها شرکت بازرگانی دولتی است.

وی اضافه کرد: این محموله حدود ۳ سال ۹ مخزن بزرگ را اشغال کرده است که به همین دلیل نگهداری این روغن‌ها هزینه زیادی را در بر می‌گیرد.

تکلیف روغن‌ها ترخیص شده مشخص نیست

با وجود تمام این تاییدها و تکذیب‌ها نکته مهم آن است که هنوز سرنوشت روغن‌هایی که پیش‌تر ترخیص شده‌اند مشخص نیست. در خبر افشاگری ورود این روغن‌ها به بازار آمده بود؛ ۴۷ تن روغن فاسد بین شرکت‌های «مارگارین»، «نوش پونه مشهد»، «حیات هرمزگان»، «نباتی گلناز»، «تعاونی فراوری غذایی تارا»، «نرگس شیراز»، «فراورده‌های روغنی ایران فریکو» و «روغن نباتی مریم طبرستان»، توزیع شده است.